dr hab. Marteusz Błachucki, prof. INP PAN
Zakład Prawa Administracyjnego
e-mail: m.blachucki@inp.pan.pl
FORMA
Redakcja:
Sztuczna inteligencja (AI) i inne współczesne wyzwania prawne : prace uczestników Prawniczych Seminariów Doktorskich INP PAN
Współredaktorstwo: Materna, Grzegorz
Warszawa : Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, 2026
250 stron.
Monografia podejmuje problematykę związaną z zagadnieniami prawa publicznego i prawa prywatnego oraz sztucznej inteligencji. Tematyka monografii jest aktualna i istotna, a jednocześnie niewątpliwie w niewystarczającym stopniu opracowana w doktrynie. W monografii znajduje się nie tylko teoretyczna analiza omawianej problematyki, lecz także przegląd aktów prawnych, który ma zasadniczy wpływ na stosowanie prawa oraz liczne opisy precedensowych spraw będących podstawą analizy kierunków orzecznictwa.
Zakres tematyczny artykułów jest różnorodny, co jest konsekwencją bardziej ogólnego spojrzenia na prawo oraz próbą opisania zjawisk dostrzegalnych przez pryzmat prawa prywatnego i publicznego przy uwzględnieniu teoretycznej i efektywnej analizy prawa. Podjęcie wielu kluczowych kwestii z zakresu sztucznej inteligencji dopełnia potrzebę prowadzenia dyskusji naukowej we współczesnym obrocie gospodarczym.
Opracowanie jest niewątpliwie wartościowe zarówno z naukowego, jak i zwłaszcza edukacyjnego punktu widzenia. Poszczególne części bez wątpienia dowodzą dużej wiedzy zarówno teoretycznej, jak i empirycznej Autorów.
Polish competition law and enforcement : lost in transition
Leiden: Brill, 2026
Seria: Law in Eastern Europe 72
ISBN 9789004754621;
XV, [1], 453 strony. Indeks.
The competition protection system was once a vital element of Poland's successful economic transformation. A detailed review of its historical, policy, organisational, and substantive dimensions reveals how and why this system was undermined, and explores potential strategies for its restoration.
Separacja funkcji organu i gwarancje niezależności operacyjnej ich wykonywania w Bankowym Funduszu Gwarancyjnym w sprawach przymusowej restrukturyzacji banków
Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 2026, nr 9, s. 2-10.
Celem artykułu jest analiza problemu wykonywania różnych funkcji przez organ władzy publicznej w kontekście ich potencjalnego konfliktu i wymogu zachowania bezstronności przez ten organ. Rozważania koncentrują się wokół Bankowego Funduszu Gwarancyjnego oraz wymogu uzgodnień strukturalnych, służących zagwarantowaniu operacyjnej niezależności i uniknięciu konfliktu interesów przez ten organ. Wnioski z przeprowadzonych badań wskazują, że potencjalny konflikt sprawowanych przez BFG funkcji ma charakter wysoce ograniczony i głównie teoretyczny, co wpływa na sposób zapewnienia operacyjnej niezależności w wykonywaniu tych funkcji przez BFG. W związku z tym obecne rozwiązania organizacyjne zapewniające niezależność operacyjną funkcji Funduszu, choć nie w pełni optymalne, wydają się wystarczające do zagwarantowania bezstronności procesu decyzyjnego.
This article examines the relationship between the multiple functions exercised by a public authority, the risk of conflicts of interest, and the requirement of impartiality in administrative proceedings. It focuses on the Polish Bank Guarantee Fund (BFG) and the structural safeguards designed to ensure the operational independence of its various functions, particularly in proceedings concerning the initiation of compulsory bank resolution. The analysis explores the legal framework governing the separation of functions within the BFG and assesses whether the institutional design adequately addresses potential conflicts of interest. The findings suggest that the risk of conflicts arising from the BFG’s multiple responsibilities is largely limited and primarily theoretical. Consequently, the existing organisational arrangements ensuring the operational independence of the Fund’s functions appear sufficient to safeguard the impartiality of its decision-making.
Requests for information and access to files in Polish merger procedure in light of recent Nord Stream 2 developments
Journal of European Competition Law & Practice 2025, t. 16, nr 5, s. 304-309.
Nord Stream 2 is certainly one of the most high-profile cases ever examined by the Office of Competition and Consumer Protection (referred to as ‘OCCP’ or the ‘Polish NCA’). It has already attracted attention and undergone initial doctrinal analyses. Moreover, it appears that the procedural issues in parallel, related proceedings may have a more enduring impact on the evolution of the Polish merger procedure. The article provides a comprehensive picture of the ancillary proceedings in the Nord Stream 2 case. These ancillary cases highlight the procedural powers of National Competition Authorities (‘NCAs’) in formulating Requests for Information (‘RFIs’) and restricting the right of access to case files. They also provide insights into the calculation of fines for procedural infringements.
Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów jako sąd właściwy w sprawach systemów sztucznej inteligencji, czyli droga donikąd
Wpływ Aktu w sprawie sztucznej inteligencji na funkcjonowanie administracji publicznej / Grzegorz Sibiga. Warszawa : Wydawnictwo C. H. Beck, 2025, s. 412-439.
Celem rozdziału jest analiza założeń projektu ustawy o systemach sztucznej inteligencji w zakresie ochrony sądowej adresatów aktów administracyjnych podejmowanych na podstawie tej ustawy. Zgodnie z propozycją rządową sądem właściwym w tych sprawach ma być SOKiK. Analiza uzasadnienia projektu prowadzi jednak do wniosku, że brak jest przekonujących argumentów, dlaczego orzecznictwo w tych sprawach należałoby powierzyć sądowi powszechnemu, odchodząc tym samym od konstytucyjnego modelu sądowej kontroli administracji sprawowanej przez sądy administracyjne. Poszerzenie właściwości SOKiK nie jest uzasadnione ani charakterem spraw, ani potrzebą merytorycznego orzekania w tych sprawach. Stanowi to kontynuację kalekiej polityki zwiększania kompetencji tego sądu, co może prowadzić do dysfunkcjonalności ochrony sądowej w sprawach rozstrzyganych na podstawie ustawy o systemach sztucznej inteligencji.
The purpose of this chapter is to analyse the assumptions underlying the draft Law on Artificial Intelligence Systems with regard to the judicial protection afforded to the addressees of administrative acts issued under this legislation. According to the government’s proposal, jurisdiction in such matters is to be vested in the Court for Competition and Consumer Protection. However, an analysis of the rationale accompanying the draft reveals a lack of convincing arguments to justify entrusting these matters to a civil court. This approach departs from the constitutional model of judicial oversight of public administration, which is traditionally exercised by administrative courts. The proposed extension of the Court for Competition and Consumer Protection’s jurisdiction is not warranted either by the nature of the cases in question or by any demonstrable necessity to adjudicate them on their merits. Rather, it appears to be a continuation of a misguided policy aimed at expanding the competence of this court–one that risks undermining the effectiveness and functionality of judicial protection in matters arising under the Law on Artificial Intelligence Systems.



