W oczekiwaniu na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie wypchnięć (pushbacków) na granicy z Białorusią

Ius Novum 2026, t. 20, nr 1, s. 147-165.

W artykule dokonuję rekonstrukcji oraz krytycznej oceny ewolucji orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, dotyczącego współczesnego „kryzysu migracyjnego”. Mam na celu próbę ustalenia, jakie może być zbliżające się rozstrzygnięcie Trybunału w sprawie wypchnięć (pushbacków) na granicy z Białorusią. Wyrok w trzech skargach skierowanych przeciwko Polsce, Litwie i Łotwie wyda największy skład orzekający – Wielka Izba. Wcześniejsze dwie ważne sprawy – Khlaifia i inni przeciwko Włochom oraz N.D. i N.T. przeciwko Hiszpanii – były rozpoznawane najpierw przez izbę siedmiu sędziów, a następnie przez Wielką Izbę. Wyroki zawierają odmienne konkluzje: izby stwierdzały naruszenie przepisów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Wielka Izba – brak naruszenia. Rozstrzygnięcia Wielkiej Izby ukształtowały w nowy sposób konwencyjne standardy prawne, zwłaszcza w kwestii zakazu zbiorowych wydaleń. Te standardy zostaną zastosowane w sprawach dotyczących pushbacków na granicy z Białorusią.

This article reconstructs and critically assesses the evolution of the European Court of Human Rights’ case law on the contemporary ‘migration crisis’. It aims to predict the Court’s upcoming ruling on pushbacks on the border with Belarus. The Grand Chamber, the largest adjudicating formation, will render a judgment in three applications against Poland, Lithuania and Latvia. Two previous key cases – Khlaifia and Others v. Italy, and N.D. and N.T. v. Spain – were heard first by a seven-judge Chamber and then by the Grand Chamber. The judgments reached different conclusions: the Chambers found a violation of the provisions of the European Convention on Human Rights, while the Grand Chamber found no violation. The Grand Chamber’s rulings have reshaped the Convention’s legal standards, particularly regarding the prohibition of collective expulsions. These standards will be applied to the three cases concerning pushbacks on the border with Belarus.

Awaiting the European Court of Human Rights’ Judgment on Pushbacks on the Border with Belarus

Ius Novum English Version 2026, t. 20, nr 1, s. 141-158.

This article reconstructs and critically assesses the evolution of the European Court of Human Rights’ case law on the contemporary ‘migration crisis’. It aims to predict the Court’s upcoming ruling on pushbacks on the border with Belarus. The Grand Chamber, the largest adjudicating formation, will render a judgment in three applications against Poland, Lithuania and Latvia. Two previous key cases – Khlaifia and Others v. Italy, and N.D. and N.T. v. Spain – were heard first by a seven-judge Chamber and then by the Grand Chamber. The judgments reached different conclusions: the Chambers found a violation of the provisions of the European Convention on Human Rights, while the Grand Chamber found no violation. The Grand Chamber’s rulings have reshaped the Convention’s legal standards, particularly regarding the prohibition of collective expulsions. These standards will be applied to the three cases concerning pushbacks on the border with Belarus.