Kryminolog i badacz migracji; doktor habilitowany nauk prawnych, profesor w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk oraz współpracownik Ośrodka Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego, członek zarządu Stowarzyszenia Interwencji Prawnej (w latach 2005-2019 prezes), członek Komitetu Badań nad Migracjami PAN (kadencja 2019-2022) oraz Komitetu Nauk Prawnych PAN (kadencja 2020-2023), redaktor naczelny „Archiwum Kryminologii”, stypendysta Max Planck Society, British Academy oraz rządu USA, absolwent Szkoły Praw Człowieka Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz Podyplomowego Studium Ewaluacji Programów Społecznych prowadzonego przez Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, autor prac z zakresu kryminologii, wiktymologii, praw człowieka, migracji i uchodźstwa.
Integracja - marginalizacja - kryminalizacja, czyli o przestępczości cudzoziemców w Polsce
Archiwum Kryminologii 2010, t. XXXII, s. 81-155.
21st century is said to be the century of migration. Owing to the newest technologies people migrate easier and quicker. They also decide to change their place of residence more often – now not only within their countries but also outside it. Greater European integration and resulting increased facility in travelling within the EU facilitate this process. Yet, the most important cause of migration is the drive to improve living conditions. This is the main reason why foreigners from across the globe come to Europe – better life for them and their families. At present in the old EU countries migrants already constitute ten percent of society or even considerably more (according to UN data 14.1% in Spain, 13.1% in Germany, 10.7% in France, 10.4% in the UK), while in Poland this percentage is only 2.2% (although according to more credible OECD data, in 2008 it was as little as 0.2%). The number of foreigners legally residing in Poland permanently in 2009 was 92,500 (Office for Foreigners data), and the number of foreigners legally working in the country was almost 175,000 (Ministry of Labour and Social Policy data). One should also take into account a considerable number of foreigners residing in Poland illegally, estimated by researchers to be between 50 and 450 thousand. Moreover, the Border Guard data show an increase in the number of visitors to Poland – in 2009 7,2 million foreigners crossed Polish borders (which is a 5% increase compared to 2008). However, there are also threats related to migrations and they are of interest to sociologists and criminologists. Foreigners often remain on the margin of society and, as it happens in all marginalised social groups, some of them can turn to crime. Criminal activity of foreigners can be diverse, majority of it being common crimes committed against other foreigners. Organised crime crossing national borders is also a problem, particularly its most dangerous variety, human trafficking. Migrations involve also a clash of cultures which can lead to many previously unknown crimes (like e.g. honour murders, juvenile marriages, or reappearance of vendetta murders). Foreigners as “aliens” in the society often evoke fears, one of them being fear of serious crime – 2008 opinion poll by CBOS indicated that over 90% of Poles are afraid of such treat from foreigners. Yet fear of immigrants has much more in common with unrest and social instability brought by immigrant to the lives of residents than with actual risk of crime. It is worth to recall that one of first criminological studies carried out already in 1920s by Clifford Shaw indicated that crime is related to environment people live in, not to their race or nationality. Looking at the statistics, one may have an impression that [in Poland] there is no problem with foreign delinquency. Suspected foreigners in the peak moment in 2001 constituted 1.3% of all offenders and in 2008 only 0.41%.
Cytowania: ☞Karska, Elżbieta Hanna Morawska, Elżbieta Czepek, Jakub Dawid Dąbrowski, Łukasz Oręziak, Bartłomiej Gałka, Katarzyna Human Rights in the European Paradigm of the Protection of Aliens, Warszawa: Cardinal Stefan Wyszyński University in Warsaw, 2023. ☞Klaus, Witold Woźniakowska, Dagmara Przestępstwo nielegalnego przekroczenia granicy w ujęciu historycznym, teoretycznym i praktycznym, Archiwum Kryminologii 2015, t. XXXVII, s. 191-222. ☞Włodarczyk-Madejska, Justyna Kopeć, Maria Goździk, Gabriela O przestępczości cudzoziemców i przestępczości wobec cudzoziemców w Polsce na podstawie statystyki policyjnej, Archiwum Kryminologii 2021, t. XLIII, nr 2, s. 267-314. ☞Klaus, Witold Woźniakowska, Dagmara Związki między wiktymizacją oraz ubóstwem i wykluczeniem społecznym, Archiwum Kryminologii 2012, t. XXXIV, s. 43-89. ☞Janik, Krzysztof Imigracja a bezpieczeństwo wewnętrzne państwa, Nowa Polityka Wschodnia 2023, t. 36, nr 1, s. 101-121. ☞Ostaszewski, Paweł Włodarczyk-Madejska, Justyna Klimczak, Joanna Szacowanie rozmiarów przestępczości nieujawnionej : wyniki Drugiego Ogólnopolskiego Badania Wiktymizacyjnego w świetle nowych wyzwań, Archiwum Kryminologii 2025, t. XLVII, nr 1, s. 5-37. ☞Rogala-Lewicki, Adam Imigracja do Polski współcześnie : przegląd statystyczny, kryteria inkluzyjności, dyskryminacja, Myśl Ekonomiczna i Polityczna 2017, nr 4 (59), s. 116-146. ☞Perkowska, Magdalena Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów jako jedna z form działalności przestępczej cudzoziemców w Polsce, Przegląd Policyjny 2018, nr 2 (130), s. 126-145. ☞Klaus, Witold Migrantki przymusowe jako ofiary przemocy w Polsce, Analizy, Raporty, Ekspertyzy 2014, nr 1, s. 1-13. ☞Damery, Shannon Ślusarczyk, Magdalena Napoli, Ester di Righard, Erica The complex position of migrant children in European legislation and education [w:] Claudio Baraldi (red.) Exploring the Narratives and Agency of Children with Migrant Backgrounds within Schools : Researching Hybrid Integration, Abingdon: Routledge, 2024, s. 32-48. ☞Woźniakowska-Fajst, Dagmara Cudzoziemcy jako sprawcy poważnych przestępstw w Polsce : raport z badań, Rozprawy Społeczne 2016, t. 10, nr 1, s. 44-56. ☞Leciak, Michał Konflikty międzykulturowe w Polsce w ujęciu karnoprawnym : próba diagnozy problemu, Studia Iuridica Toruniensia 2014, t. 15, s. 111-128. ☞Rogala-Lewicki, Adam Kształtowanie „dobrej” imigracji do Polski współcześnie. Zarys prawno-społeczny wyzwań, Myśl Ekonomiczna i Polityczna 2018, nr 4(63), s. 254-284. ☞Gutkowska, Agnieszka Konformizm i nonkonformizm w społeczeństwie rzeczywiście wielokulturowym : zagadnienia teoretyczne i empiryczne, Archiwum Kryminologii 2016, t. XXXVIII, s. 346-424. ☞Nowak, Mateusz Cena jako wartość oddziałująca na fenomenologię polskiej przestępczości przeciwko własności przemysłowej, Studia politologica Ucraino-Polona 2018, nr 8, s. 82-94. ☞Zduński, Igor Prawnokarne aspekty wielokulturowości w Polsce, Studia z Zakresu Nauk Prawnoustrojowych. Miscellanea 2015, t. 5, s. 201-220. ☞Mordwa, Stanisław Przestępczość i poczucie bezpieczeństwa w przestrzeni miasta : przykład Łodzi, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2013. ☞Pacek, Małgorzata Strangers at our door : migrant effects on the labour market, security and crime [w:] Goran Ilik, Angelina Stanojoska (red.) Towards a Better Future : Human Rights, Organized Crime and Digital Society, Bitola 03 October, 2020 Conference Proceedings, Volume I, Bitola: University “St. Kliment Ohridski”, 2020, s. 63-80. ☞Kupka, Petr Mareš, Miroslav Mocht̆ak, Michal Democracy and organised crime in East Central Europe [w:] Jan Holzer, Miroslav Mareš (red.) Challenges to Democracies in East Central Europe, London: Routledge, 2016, s. 70-90.
Dyskryminacja cudzoziemców w Polsce w latach 2008–2010
Cytowania: ☞Urban, Ewa Piotrowicz, Maria Cudzoziemcy w Polsce : dyskryminacja i przestępczość, Problemy Higieny i Epidemiologii 2012, t. 93, nr 1, s. 195-202. ☞Rogala-Lewicki, Adam Imigracja do Polski współcześnie : przegląd statystyczny, kryteria inkluzyjności, dyskryminacja, Myśl Ekonomiczna i Polityczna 2017, nr 4 (59), s. 116-146. ☞Kaźmierkiewicz, Piotr Od strategii do spójnej i czytelnej polityki migracyjnej, Warszawa: Instytut Spraw Publicznych, 2012. ☞Majdzińska, Karolina Trudności w integracji cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, Warszawa: Europejski Fundusz Społeczny, 2012. ☞Rogala-Lewicki, Adam Kształtowanie „dobrej” imigracji do Polski współcześnie. Zarys prawno-społeczny wyzwań, Myśl Ekonomiczna i Polityczna 2018, nr 4(63), s. 254-284. ☞NDiaye, Iwona Anna Przekład środowiskowy na rzecz uchodźców w Polsce : między mitem i rzeczywistością, Między Oryginałem a Przekładem 2014, nr 24, s. 63-83. ☞Fagasiński, Maciej ENAR Shadow Report : Racism and related discrimination in Poland, Brussels: European Network against Racism (ENAR), 2013. ☞Łotocki, Łukasz Integracja i dyskryminacja : krajobraz 2009, Warszawa: Instytut Spraw Publicznych, 2009. ☞Szczepaniak-Kozak, Anna Lankiewicz, Hadrian Wybrane aspekty mowy nienawiści w Polsce, Lingwistyka Stosowana 2017, t. 21, nr 1, s. 135-147. ☞Anczyk, Adam Grzymała-Moszczyńska, Joanna Religious discrimination discourse in the mono-cultural school : the case of Poland, British Journal of Religious Education 2016, t. 40, nr 2, s. 182-193. ☞Winiarska, Aleksandra Intercultural neighbourly encounters in Warsaw from the perspective of Goffman's sociology of interaction, Central and Eastern European Migration Review 2015, t. 4, nr 2, s. 43-60. ☞Olszewska, Aleksandra Counter-Stories from Poland : Identities and Language Identities of Adolescent Refugee-Background Students, Gainesville: University of Florida, 2020 [Praca doktorska]. ☞Samoraj-Charitonow, Beata Citizens of Ukraine in the Polish social insurance system, Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka 2020, nr 1, s. 1-22. ☞Łukasiewicz, Karolina Grzymała-Moszczyńska, Joanna Discriminatory migration policy? : an access to education system for migrant children in Poland, Przegląd Polonijny 2014, t. 40, nr 3(153), s. 375-390. ☞Łukasiewicz, Karolina Chechen-ness reconstructed – family life questioned [w:] Ewa Nowicka (red.) The politics of culture : perspectives of stateless nationalities/ethnic groups, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2012, s. 111-121. ☞Sałustowicz, Piotr Kalinowski, Sławomir Goryńska-Bittner, Barbara "Bliżej ludzi" - programem dla nauk społecznych?, Bielefeld: Societas Pars Mundi Publishing, 2018. ☞Pogorzelska, Agnieszka Czy "obcy" musi być wrogiem? Przyczyny i przejawy wykluczenia osób narodowości innej ni Polska [w:] Hanna Grzesiak, Mikołaj Fryza, Krzysztof Ratajczak (red.) Wykluczenie społeczne wczoraj i dziś, Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 2012, s. 72-91. ☞Wydra, Marcin Rauhut, Roman Wołoszym-Siemion, Mariola Malmon, Anna Prejs, Wirginia Przestępstwa z nienawiści : materiał pomocniczy dla trenera, Warszawa, Komenda Główna Policji i Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, 2010.
Cytowania