Pieniądz cyfrowy banku centralnego a sfera prywatności

Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 2026, nr 2, s. 38-45.

Cyfryzacja objęła już wiele dziedzin życia, a teraz wkracza w dziedzinę pieniądza. Banki centralne podjęły prace nad koncepcją emisji nowej formy pieniądza – pieniądza cyfrowego banku centralnego (Central Bank Digital Currency, CBDC). Dostrzegając podkreślane w literaturze zalety wprowadzenia cyfrowej formy pieniądza banku centralnego, należy zwrócić uwagę również na jego potencjalne zagrożenia, w szczególności dla praw i wolności obywateli, w tym w sferze prywatności. Celem artykułu jest wykazanie, że z rysujących się możliwych modeli emisji i funkcjonowania oraz cech tego pieniądza mogą wynikać istotne zagrożenia sfery prywatności w razie jego wprowadzenia zgodnie z istniejącymi projektami.

Zmierzch czy dostosowanie umowy cywilnoprawnej do warunków ery cyfrowej

Prawo i Więź 2025, nr 2 (55), s. 235-262.

Contracts have been used for about two and a half thousand years. The structure, functions and objectives of contracts change with the evolution of society and their economy. Currently, in an increasingly digital environment, the contract is also becoming more digital (algorithmized). One of the manifestations of the ongoing changes in contracts is the emergence and intensive development of adhesion contracts, concluded using new technological solutions (smart contracts, contracts created by algorithms) and using the law of other countries. Currently, Contracts no longer have their important self-regulatory and protective function. They do not provide private entities with the independent possibility of regulating their own life matters. They do not fully protect modern consumers against the arbitrary use of the economic power of the stronger party to the contract - entrepreneurs. Furthermore, algorithmized transactions based on smart contracts may in the future lead to the replacement of the classical-positivist model of the contract with a digital model.

W kierunku pieniądza cyfrowego jako powszechnego środka płatności

Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 2024, nr 1, s. 31-37.

Pieniądz istnieje w cywilizacji od tysięcy lat, przechodzi przez różne etapy. Z czasem obok obrotu gotówkowego pojawiają się bezgotówkowe transakcje płatnicze. W dynamicznie zmieniającym się otoczeniu, które staje się coraz bardziej cyfrowe, przeobrażeniom ulega także sfera finansów. Jednym z przejawów tego zjawiska jest postępująca ewolucja form płatności bezgotówkowych, a także pojawienie się i intensywny rozwój kryptowalut opartych na technologii łańcucha bloków (blockchain). W ostatnich latach banki centralne podejmują prace nad koncepcją emisji nowej formy pieniądza – pieniądza cyfrowego banku centralnego (Central Bank Digital Currency, CBDC). Cyfrowe waluty banku centralnego (CBDC) to nowa, przyszłościowa forma pieniądza, która może znacznie zwiększyć efektywność systemów płatniczych i rozliczeniowych na krajowych i międzynarodowych rynkach finansowych. Chociaż CBDC mogą przynieść wiele korzyści, wiążą się z nimi również potencjalne, realne zagrożenia. Jednym z nich jest niebezpieczeństwo całkowitej utraty prywatności w sferze finansowej osób dokonujących operacji za pomocą pieniądza cyfrowego.

Money has existed in civilization for thousands years. The development of money has passed through various stages in accordance with time, place and circumstances and was linked to the growth in world trade and commerce. Next to cash came up non-cash payment transactions. In a dynamically changing environment, which is becoming increasingly digital, also financial area is undergoing transformations. One of its manifestations is progressive evolution of forms of noncash payments and emergence and intensive development of cryptocurrencies, based on blockchain technology. In recent years, an observed phenomenon is the work undertaken by central banks on the concept of issuing a new form of money – Central Bank Digital Currency. Central Bank Digital Currencies (CBDC) are a new, future form of money that can greatly increase the efficiency of payment and settlement systems in domestic and international financial markets. While CBDCs have to bring many benefits, there are also potential and real risks associated with them. One of them is the danger of complete loss of financial privacy for people making transactions using digital money.

W kierunku ochrony prywatności w erze społeczeństwa informacyjnego

Palestra 2024, nr 8, s. 17-35.

In the information society of the digital age, privacy is exposed to previously unknown threats, obliging the legislator to provide privacy with effective legal protection. The understanding of privacy changes as the society evolves, and its protection should be adequate to the contemporary understanding of the sphere of privacy and the new emerging threats. The aim of the article is to show threats to interests in the spere of privacy goods resulting from the functionality of new technological devices (e.g. smartwatches) and to present the concept of privacy protection through a universal privacy right as a legal right with as broad a scope as possible.

Standaryzacja umów jako przejaw publicyzacji prawa prywatnego

Prawo umów wobec wyzwań cywilizacyjnych : zagadnienia wybrane / pod redakcją naukową: Bogudara Kordasiewicza, Pawła Podreckiego, Roberta Siwika. Warszawa : Wydawnictwo INP PAN, 2020, s. 37-51.