Conditional release in Lithuania and Poland : comparative analysis

Journal of the University of Latvia. Law 2025, nr 19, s. 23-42.

Współautorstwo: Švedas, Gintaras; Levon, Justyna; Wiktorska, Paulina

The article offers analysis of the legal framework of the institute of conditional release in Lithuania and Poland. In both countries, conditional release is considered a probationary measure to regulate prison overcrowding and promote effective social readaptation of convicts. The authors explore the concept of the conditional release at the international and national levels, reveal the content of the formal and substantive grounds of conditional release, and examine the similarities and differences in legal regulation of conditional release in Lithuania and Poland. In addition, the conditional release application statistics in Lithuania and Poland are compared. The authors argue that, despite their high prison population rates, Lithuania and Poland are reluctant to use some of the probation instruments, allowing for an early release of detainees, such as the conditional release. Moreover, the policies of Poland and Lithuania regarding this institute’s legislative regulation and criminal application seem insufficiently in line with international standards.

Protection et répression de la liberté d’expression en Pologne : une politique criminelle sous tension

Archives de politique criminelle 2025, t. 1, nr 47, s. 229-235.

Geneza i właściwość rzeczowa Prokuratury Europejskiej

Europejski Przegląd Sądowy 2024, nr 7, s. 4-8.

Niniejszy artykuł odnosi się do genezy nowo powstałej Prokuratury Europejskiej, odpowiedzialnej za ochronę interesów finansowych Unii Europejskiej, a także właściwości rzeczowej tego organu. Celem artykułu jest analiza procesu kształtowania się Prokuratury Europejskiej od czasu narodzin pomysłu powołania instytucji w Corpus Iuris, przez podstawę traktatową z art. 86 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, aż po faktyczną realizację i powołanie Prokuratury Europejskiej w 2021 r. W artykule zbadano ponadto zakres właściwości rzeczowej Prokuratury Europejskiej oraz podkreślono jej rolę w uzupełnieniu systemu ochrony interesów finansowych UE.

This article addresses the genesis of the newly established European Public Prosecutor’s Office (EPPO) responsible for the protection of the Union’s financial interests, as well as the material competence of this body. The objective of the article is to analyse the process of development of the EPPO, since the inception of the idea of establishment of the institution in Corpus Iuris, through the treaty basis in Article 86 TFEU, to the actual implementation and establishment of the EPPO in 2021. Moreover, the article examines the scope of the EPPO’s material competence and highlights the EPPO’s role in complementing the system of protection of the Union’s financial interests.

Dwudziestolecie (rzekomej) odpowiedzialności podmiotów zbiorowych w Polsce

Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 2024, nr 6, s. 18-24.

W dniu 28.11.2023 r. mija dwadzieścia lat od wejścia w życie ustawy z 28.10.2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Rocznica ta stanowi dobrą okazję, aby dokonać oceny sposobu funkcjonowania tej ustawy w polskim porządku prawnym w ciągu minionych 20 lat, na podstawie dostępnych danych statystycznych. Punktem wyjścia do rozważań jest teza, że ustawa ta nie ma żadnego znaczenia praktycznego i stanowi jedynie instrument fasadowy. Analiza przeprowadzona w artykule potwierdza tę tezę – ustawa z 2002 r. nie jest de facto stosowana. W związku z tym w artykule postuluje się zmianę odpowiednich rozwiązań prawnych, wskazując kierunek pożądanych modyfikacji.

Implementation of the PIF Directive into Polish Criminal Law : Selected Issues

Studia Iuridica Lublinensia 2024, t. 33, nr 5, s. 223-236.

The article refers to Polish law and Directive (EU) 2017/1371 of the European Parliament and of the Council of 5 July 2017 on the fight against fraud to the Union’s financial interests by means of criminal law. The aim is to analyse selected Polish provisions currently in force in light of this Directive. Against the background of the EU legal instrument, the author points out the selected most significant loopholes in Polish law hindering an effective fight against crime detrimental to the financial interests of the Union. The analysis carried out in the article indicates, among others, that there is a high need to modify the Polish legal framework as regards the liability of collective entities for offences, as well as provisions on fraud.

Artykuł odnosi się do prawa polskiego oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii. Celem jest analiza wybranych obecnie obowiązujących polskich przepisów w świetle tej dyrektywy. Na tle unijnego instrumentu prawnego autorka wskazuje wybrane najistotniejsze luki w polskim prawie, które utrudniają skuteczną walkę z przestępczością na szkodę interesów finansowych Unii. Przeprowadzona analiza wskazuje m.in. na potrzebę modyfikacji polskiego porządku prawnego w zakresie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary, a także przepisów dotyczących oszustw.

Liability for Corruption in Poland in Light of the Commission Proposal for a New Directive on Corruption : The Devil is in the Details

Eucrim. The European Criminal Law Association' Forum 2023, nr 3, s. 287-293.

This article refers to the Polish anti-corruption law and the new European Commission proposal for a Directive on combating corruption. It aims at analysing the Polish provisions currently in force in light of the Commission proposal. Against the background of the anticipated new EU legal instruments, the author points out the most significant loopholes in Polish law hindering an effective fight against corruption. The analysis carried out in the article indicates, in particular, that there is a high need to modify the Polish legal framework as regards the liability of collective entities for offences. Compliance measures need to be adopted. In addition, the author advocates putting in place preventive measures and effectively penalizing corruption in the private sector in Poland.

Compliance in the Public Sector in the Light of the Guidelines of the Central Anti-Corruption Bureau as a Means to Overcome Impossibility in Preventing Corruption

Krytyka Prawa. Niezależne studia nad prawem 2020, t. 13, nr 2, s. 18-28.

The paper analyses the Guidelines issued in 2020 by the Central Anti-Corruption Bureau in Poland on the establishment and implementation of effective compliance programmes in the public sector. These guidelines constitute the very first Polish official document referring to compliance in the public sector. Its detailed critical analysis is therefore useful for the construction of compliance policies by public institutions, in order to prevent and possibly detect irregularities, including corruption, within these organisations.

Artykuł poświęcony jest analizie wydanych w 2020 r. Wytycznych CBA w Zakresie Tworzenia i Wdrażania Efektywnych Programów Zgodności (Compliance) w Sektorze Publicznym. Jest to pierwszy polski oficjalny dokument odnoszący się do problematyki compliance w sektorze publicznym. Jego szczegółowa analiza krytyczna jest zatem potrzebna dla budowy polityk zgodności (compliance policy) przez instytucje publiczne w celu zapobiegania i ewentualnego wykrywania nieprawidłowości, w tym korupcji, w ramach tych organizacji.

O potrzebie rzeczywistej kryminalizacji korupcji w sektorze prywatnym

Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 2021, nr 3, s. 10-16.

Artykuł poświęcony jest zagadnieniu kryminalizacji zachowań korupcyjnych w sektorze prywatnym. Postawiono w nim tezę, że art. 296a k.k. nie realizuje zaleceń wynikających z prawa międzynarodowego i prawa UE, bowiem odnosi się do korupcji w obrocie gospodarczym, obejmującej zachowania podejmowane zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym. Celem artykułu jest krytyczna analiza aktualnie obowiązującego kształtu art. 296a k.k. w świetle prawa międzynarodowego i prawa UE oraz sformułowanie propozycji de lege ferenda nowego brzmienia tego przepisu, które umożliwiłoby w końcu penalizację wszystkich zachowań korupcyjnych mających miejsce w sektorze prywatnym oraz jednocześnie pełne dostosowanie polskiego prawa do wymogów międzynarodowych.

On the need to really criminalize corruption in the private sector The article refers to the criminalization of corruptive behaviours in the private sector. It contains a thesis that Art. 296a of the Penal Code does not fulfil the requirements set forth in the international and EU law, as it constitutes an offence of economic corruption, covering corruptive behaviours undertaken both in the private and the public sectors. The aim of the article is to critically analyse the current wording of Art. 296a PC in the light of the international and EU law, as well as to formulate a de lege ferenda proposition of a new wording of this provision, which would finally penalize all corruptive behaviours in the private sector and at the same time put the Polish law in compliance with the international standards.

Pan prof. dr hab. Andrzej Bierć

Studia Prawnicze 2020, nr 2, s. 7-18.

Compliance policy as a manifestation of legal pluralism

Studia Prawnicze 2018, nr 3, s. 89-102.

The aim of article is to describe the role of ‘compliance norms’, which functions as a preventive tool, also deters potential perpetrators of crimes and protects private entities from liability. Author analyzes the system of compliance norms in the context of compliance with criminal law as part of the phenomenon of legal pluralism.

Actualité du droit pénal polonais 2014-2015

Revue de science criminelle et de droit pénal comparé 2015, nr 3, s. 779-784.

L'année 2015 a été marquée par une grande réforme du droit pénal de fond et de la procédure pénale. Le 1er juillet 2015, deux lois sont entrées en vigueur, apportant des modifications considérables au code pénal et au code de procédure pénale. Avant cela, une nouvelle réforme du code pénal a été adoptée en vertu de la loi du 20 mars 2015, entrée en vigueur le 18 mai 2015. La réforme de la procédure pénale était annoncée depuis bien longtemps. Le projet de réforme du code de procédure pénale, qui était en préparation depuis 2010, a été finalement adopté par le Parlement le 27 septembre 2013. Les réformes du droit pénal ont été moins discutées et certainement moins connues, aussi bien par le public que par la doctrine

Przeszczepy prawne jako instrument hybrydyzacji prawa

Studia Prawnicze 2014, nr 3, s. 5-27.

The notion and theories on legal transplants and – more broadly – legal transplantation have been an object of interest in comparative law in the world since the 70s., especially in the framework of research on mixed legal systems. The theories of legal transplants remain rather unknown to the Polish researchers. And yet they may constitute a useful tool of analysis of contemporary transformations of legal systems, stemming from globalization. The article is aimed at acquainting Polish readers with theories on mixed legal systems and legal transplants and explaining briefly in what way legal transplants contribute to the hybridization of legal systems in the world.

Judicial Control of the Prosecutors’ Activities in the Light of the ECHR

eucrim. The European Criminal Law Association' Forum 2014, nr 2, s. 60-63.

This article is a revised English version of a paper presented by the author at the conference “Le contrôle judiciaire du Parquet européen. Nécessité, modèles, enjeux,” which took place in Paris on 9–10 April 2014.

The judicial control of the activities of prosecutors within criminal proceedings constitutes an important issue in every legal system. It is particularly important at the pre-trail stage of proceedings, when the prosecutor is responsible for many actions, and of lesser importance at the judicial stage of the proceedings, when the court takes over. However, the issue of judicial control of prosecutors’ actions may warrant special attention once the European Public Prosecutor’s Office (hereinafter the “EPPO”) is established. When it comes to prosecutorial actions, the EPPO will be subjected to the control of the national courts. Therefore, it will be necessary to define the framework of the judicial control of the EPPO’s activities executed by national courts. It seems obvious that in every legal system, with its specificities and traditions, the legal framework regarding the judicial control of prosecutors’ actions within criminal proceedings may vary. For this reason, it becomes necessary to search for a common ground, rules that might be useful and applicable in every legal system. In Europe, it may be enlightening to examine the standards related to the judicial control of prosecutorial activities set forth by the European Court of Human Rights. It will be particularly informative to find answers to the following three questions that will be considered in this article – who controls prosecutors, what is controlled, and what should be the control.

Actualités du droit pénal polonais 2013-2014

Revue de science criminelle et de droit pénal comparé 2014, nr 2, s. 453-458.

Współautorstwo: Kosonoga, Jacek

Judical Control of the Prosecutors’ Activities in the Light of the ECHR

Eucrim. The European Criminal Law Association' Forum 2014, nr 3, s. 60-63.

The judicial control of the activities of prosecutors within criminal proceedings constitutes an important issue in every legal system. It is particularly important at the pre-trail stage of proceedings, when the prosecutor is responsible for many actions, and of lesser importance at the judicial stage of the proceedings, when the court takes over. However, the issue of judicial control of prosecutors’ actions may warrant special attention once the European Public Prosecutor’s Office (hereinafter the “EPPO”) is established. When it comes to prosecutorial actions, the EPPO will be subjected to the control of the national courts. Therefore, it will be necessary to define the framework of the judicial control of the EPPO’s activities executed by national courts. It seems obvious that in every legal system, with its specificities and traditions, the legal framework regarding the judicial control of prosecutors’ actions within criminal proceedings may vary. For this reason, it becomes necessary to search for a common ground, rules that might be useful and applicable in every legal system. In , it may be enlightening to examine the standards related to the judicial control of prosecutorial activities set forth by the European Court of Human Rights. It will be particularly informative to find answers to the following three questions that will be considered in this article – who controls prosecutors, what is controlled, and what should be the control.

Prokuratura Europejska : idea się urzeczywistnia

Prokuratura i Prawo 2013, nr 11, s. 19-44.

Przedmiotem opracowania jest utworzenie urzędu Prokuratury Europejskiej. Artykuł jest rezultatem doświadczeń autorki związanych z pełnieniem roli eksperta w projekcie nt. oceny wpływu różnych rozwiązań mających na celu ochronę interesów finansowych UE za pomocą prawa karnego, w tym możliwości utworzenia Prokuratury Europejskiej (impact assessment study). Przedstawiono w nim ewolucję idei Prokuratury Europejskiej, skupiając się na proponowanym kształcie instytucjonalnym tej instytucji i zakresie jej kompetencji rzeczowej.

The internationalization of the Polish criminal law : how the Polish criminal law changed under the influence of globalization

Crime Law and Social Change 2013, t. 59, nr 2, s. 139-156.

Globalization changed the Polish criminal law. During the last 15 years the Polish criminal law has been transformed under the influence of globalization. The purpose of this study is to assess the extent and character of this process. The change was mainly a result of the implementation of legal instruments adopted by international organizations, to which Poland already belonged or aspired (European Union, Council of Europe, OECD, UN). This is what we can call the internationalisation of the Polish criminal law. Modifications affected many areas, in particular criminalisation. Definitions of certain existing offences were extended to cover interests which were not protected before (i.e. corruption offences). Also, new definitions were introduced (i.e. act of terrorist character). Additionally, other elements were changed. However, the impact of globalization on Polish criminal law goes beyond internationalisation. Certain criminalisations were introduced under the influence of foreign laws as a tool of fight against new types of crime, characteristic for the era of unification of cultural and social behaviours (e.g. stalking).

Actualité du droit pénal polonais 2012-2013

Revue de science criminelle et de droit pénal comparé 2013, nr 2, s. 477-481.

L'année 2012 et le début de l'année 2013 ont été différents par rapport aux années précédentes, car ils ont été marqués par moins d'amendements du code pénal, du code de procédure pénale et du code d'exécution des peines que d'habitude. Cela est probablement lié au fait qu'on attend une réforme plus profonde en droit pénal tant de fond que procédural. Par conséquent, les changements qui ont effectivement été adoptés dans la période qui nous intéresse ne touchent que des questions ponctuelles et résultent souvent des obligations internationales de la Pologne ainsi que de l'activité du Tribunal constitutionnel qui intervient de plus en plus en matière pénale.

Poland

Revue électronique de l’Association Internationale de Droit Pénal 2013, RV-13, 14 ss.

Współautorstwo: Skórzewska-Amberg, Małgorzata

O pojęciu transnarodowego prawa karnego

Państwo i Prawo 2012, nr 12, s. 3-14.

The article focuses on a new legal discipline called ‘transnational criminal law’. In Polish literature it has been discussed how to name the complex legal discipline referring to substantive and procedural issues related to offences with foreign component or to offences directly defined in international law. Different terms were put forward. The article argues that a new discipline has evolved, which discipline may be called ‘transnational criminal law’. It is different from both international and national criminal law, as far as its subject and manner of regulation are concerned. It encompasses conventional provisions obliging the states to criminalize certain behaviours. Since it is argued that the notion ‘transnational criminal law’ should now be used, corrected definitions of notions ‘international criminal law’ and ‘criminal law international’ are formulated.

Publicyzacja sfery prywatnej na przykładzie penalizacji korupcji w obrocie gospodarczym

Krytyka prawa : niezależne studia nad prawem 2012, t. 4, s. 219-237.

Prawo karne ma charakter uniwersalny, co oznacza, ze dotyczy stosunków ze sfery zarówno publicznej, jak i prywatnej. W odniesieniu do zachowań korupcyjnych zakres kryminalizacji ukształtowany historycznie w polskim prawie karnym obejmował głównie korupcje w sektorze publicznym. Sytuacja w tym względzie ulęgła zmianie w ostatnich latach.Artykuł poświęcony jest analizie procesu kryminalizacji zachowań korupcyjnych w sferze prywatnej w polskim prawie karnym, które można nazwać publicyzacją sfery prywatnej w kontekście prawa karnego. Proces ten wiązał się z umiędzynarodowieniem polskiego prawa karnego i zaowocował wprowadzeniem do kodeksu karnego nowego typu przestępstwa korupcji gospodarczej (art. 296a k.k.).

The Europeanisation of Polish Substantive Criminal Law : How the European Instruments Influenced Criminalisation in Polish Law

New Journal of European Criminal Law 2012, t. 3, s. 363-380.

Polish accession to the European Union has contributed to an extensive change of the Polish legislation, including substantive criminal law. The implementation of EU legal instruments led in particular to a change of definitions of crimes – new crimes were introduced and also already existing definitions were changed. The article aims at presenting the process of implementation of EU instruments taking as an example provisions on corruption and human trafficking. It argues that this process, which was one of the most powerful factors contributing to the change of the scope of criminalisation in the Polish criminal law over the last 15 years, lacked reflection on the ultima ratio principle and was full of mistakes made by the Polish legislator. As a result, a complete and real harmonisation of the Polish provisions with the EU criminalisation standards has not been fully achieved.

Actualités du droit pénal polonais 2011-2012

Revue de science criminelle et de droit pénal comparé 2012, nr 2, s. 469-472.

Inequality of Imprisonment in Europe : the Polish Perspective

Krytyka prawa : niezależne studia nad prawem 2011, t. 3, s. 229-240.

This article deals with the execution of the penalty of deprivation of liberty. I assert that different criminal policies applied in European countries make the prison population grow and lead to the overcrowding of prisons.

Actualités de droit pénal polonais 2010-2011

Revue de science criminelle et de droit pénal comparé 2011, nr 2, s. 487-490.

L'année 2010 et le début de l'année 2011 ont été marqués par des amendements ponctuels du code pénal, du code de procédure pénale et du code d'exécution des peines. Avant d'entrer dans les détails, il semble utile d'observer que les modifications des codes sont si fréquentes qu'il devient presque impossible de rendre compte de toutes. Le code pénal a été modifié treize fois entre le 1er avril 2010 et le 15 mai 2011. De même, le code de procédure pénale a été changé onze fois. Le code d'application des peines n'a quant à lui été modifié que cinq fois. Chacun de ces changements ne concerne habituellement que quelques articles de chacun des codes, il n'est donc pas question de réformes profondes. Étant donné que ces changements sont ponctuels, il est difficile d'y déceler des tendances de réforme du droit pénal. On peut cependant les regrouper de la façon suivante : d'une part l'influence du processus d'internationalisation du droit pénal polonais (sous l'influence du droit international et européen), et d'autre part les conséquences d'événements médiatisés. Nous envisagerons ici les plus importants changements du code pénal, ainsi que des codes de procédure pénale et d'exécution des peines.

[Recenzja : Joanna Piórkowska-Flieger, Alternatywy pozbawienia wolności w polskiej polityce karnej]

Państwo i Prawo 1965, z. 10 (2010), s. 123-126.

Współautorstwo: Piórkowska-Flieger, Joanna

Zawiera rec. książki: Alternatywy pozbawienia wolności w polskiej polityce karnej.

Actualité de droit pénal polonais 2009-2010

Revue de science criminelle et de droit pénal comparé 2010, nr 2, s. 497-502.

Les réformes du droit et de la procédure pénale ont eu lieu au début des années 2000, et on peut dire que l'année 2009 et le début de l'année 2010 ont été marqués par des amendements ponctuels du code pénal et du code de procédure pénale. Cependant, on a vu aboutir des réformes plus fondamentales au niveau de l'application des peines et de l'organisation de la justice. En effet, durant la période commentée, les travaux parlementaires n'ont pas modifié le droit pénal de façon considérable. Par contre on observe une ingérence importante du Tribunal constitutionnel et de la Cour européenne des droits de l'homme sur le droit pénal, notamment dans le domaine de l'exécution des peines. Pour cette raison, nous envisagerons ici, d'abord la question de l'influence récente des tribunaux polonais et de la Cour européenne dans le domaine de l'application des peines, pour ensuite présenter les changements institutionnels du système d'administration de la justice en Pologne.

Actualité du droit pénal polonais en 2008

Revue de science criminelle et de droit pénal comparé 2009, nr 1, s. 255-259.

Kazirodztwo jako problem karnoprawny : (dwugłos)

Archiwum Kryminologii. Tom jubileuszowy dedykowany Paniom Profesor Helenie Kołakowskiej-Przełomiec, Zofii Ostrihanskiej, Dobrochnie Wójcik. 2007/2008, t. 29-30, s. 473-487.

Współautorstwo: Daniluk, Paweł

Autorzy tekstu dotykają materii karnoprawnych aspektów kazirodztwa oraz kryminalizacji takich praktyk na podstawie polskiego kodeksu karnego (P. Daniluk) oraz rozwiązań przyjętych w następujących krajach: Kanada, Australia, USA oraz Francja (C. Nowak), przy czym prezentowane przez nich poglądy nie są ze sobą w pełni zgodne. W pierwszej części pracy przedstawiono normy polskiego prawa regulujące kwestię kazirodztwa. Zdaniem P. Daniluk kryminalizacja tego zjawiska jest silnie związana z ochroną norm moralnych. Przedstawiona zostaje również definicje pokrewieństwa i przysposobienia, a także kwestia kazirodztwa rozumiana jako kategoria przestępstwa bez ofiar. W tekście poruszono problem ujawniania i ścigania takich przestępstw ze względu na dobrowolność popełnianego czynu, a także identyfikacji czynu zabronionego ze względu na nieprecyzyjność art. 201 k.k. P. Daniluk wskazuje również na fakt, że ustanowione w tym zakresie prawo nie zapewnia wolności seksualnej, a ogranicza ją i służy jedynie ochronie obyczajności. W ocenie autora pojawia się wątpliwość czy prawo karne może regulować kwestie moralności i wolności seksualnej. Zostają również przytoczone argumenty badaczy w dziedzinie genetyki, przedstawiając negatywne następstwa dla zdrowia potomstwa ze związków kazirodczych, choć w obowiązujących regulacjach względy eugeniki zostały pominięte przez ustawodawcę. W opracowaniu pojawia się stwierdzenie, że kryminalizacja kazirodztwa służy ochronie prawidłowych relacji rodzinnych, pośrednio uwzględniając eugenikę, ale nie polega na ochronie małoletnich. W drugiej części pracy C. Nowak przedstawia stan prawny odnoszący się do kwestii kazirodztwa i jego penalizacji w wyżej wymienionych krajach. W artykule zostają również przedstawione definicje kazirodztwa, zakres relacji oraz osób, które podlegają ewentualnej karze. W tekście autorki pojawiają się uzasadnienia kryminalizacji kazirodztwa w poszczególnych państwach ze względu na podejście eugeniczne, ochronę małoletnich, czy obyczajność. Autorka przywołuje prace komisji na rzecz dekryminalizacji kazirodztwa, działające w Kanadzie, Australii oraz USA, podkreślając, że we wszystkich tych państwach projekty zostały odrzucone. W tej części C. Nowak przybliża także kwestię kolizji wartości wolności jednostki z ochroną innych dóbr. Autorka stawia pytanie, na ile narzędzia prawnokarne mogą być wykorzystywane do regulacji sfery życia seksualnego. W konkluzjach C. Nowak zawarty został problem zasadności podnoszenia argumentu eugeniki, skoro nie jest on stosowany wobec innych grup i rodzajów relacji, gdzie potomstwo może być obciążone wadami genetycznymi. Podniesiony zostaje również problem, w jakim stopniu prawo karne powinno regulować stosunki rodzinny oraz w jaki sposób chroniony jest interes społeczny, jeśli stosunki mają charakter dobrowolny między dwojgiem dorosłych ludźmi. Autorka wskazuje na konieczność zmian w polskim systemie prawnym na rzecz ochrony małoletnich w kwestii kazirodztwa, a także rozważenie zmiany obowiązującego przepisu karnego na rzecz odstąpienia od regulowania wolności seksualnej osób dorosłych.

The authors of this article touch upon the criminal law aspects of incest and the criminalisation of such practices on the basis of the Polish Penal Code (Daniluk) and the solutions adopted in the following countries: Canada, Australia, the USA, and France (Nowak), while the views that they present are not fully consistent with each other. The first part of the paper outlines the norms of Polish law that regulate the issue of incest. According to Daniluk, the criminalisation of this practice is strongly connected with the protection of moral norms. The definitions of kinship and adoption are also discussed, as well as the issue of incest being understood as a victimless crime. The text touches upon the problems of disclosing and prosecuting such crimes with regard to the voluntariness of the act, as well as of identifying the forbidden act due to the imprecision of Article 201 of the Penal Code. Daniluk also argues that the law adopted in this area does not ensure sexual freedom, but rather limits it and serves only to protect morals. In the author’s opinion, there is doubt whether criminal law can regulate the issues of morality and sexual freedom. The arguments of researchers in the field of genetics are also quoted, showing the consequences for the health of any offspring from incestuous unions, although concerns of eugenics have been ignored by the legislature in the current regulations. The study concludes that the criminalisation of incest serves to protect proper family relations, indirectly taking into account eugenics, but does not constitute the protection of minors. In the second part of the article, Nowak describes the legal status referring to the issue of incest and its criminalisation in the above-mentioned countries. The article also focusses on the definition of incest and the scope of the relationships and persons subject to possible punishment. The author presents justifications for the criminalisation of incest in particular countries on the grounds of eugenics and protecting minors or morality. The author cites the work of committees for decriminalising incest which operate in Canada, Australia, and the USA, stressing that the drafts were rejected in all these countries. In this section, Nowak also discusses the issue of the value of individual freedom colliding with the protection of other values. The author asks to what extent criminal law tools can be used to regulate the sphere of sexual life. In the conclusions, Nowak addresses the problem of legitimacy in raising the argument of eugenics, if it is not applied to other groups and types of relationships where offspring may be burdened with genetic defects. She also raises the issue of to what extent criminal law should regulate family relations and how the public good is protected if the relationships are voluntary between two adults. The author points to the need for changes in the Polish legal system to protect minors in regards to incest as well as a reconsideration of changing the existing criminal law in favour of abandoning the regulation of the sexual freedom of adults.

Actualité de droit pénal polonais 2006-2007

Revue de science criminelle et de droit pénal comparé 2008, nr 1, s. 215-221.

Zakres odpowiedzialności za czyny korupcyjne w prawie polskim a zobowiązania międzynarodowe

Państwo i Prawo 2007, nr 9, s. 43-55.

Więcej wad niż zalet : rządowy projekt ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

Rzeczpospolita 2006, nr 12, s. C3.

Dot. rządowego projektu ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.

L’impact du droit de l’Union européenne sur le droit pénal polonais

Perspectives Internationales et Européennes 2006, nr 2, halshs-03279199.

Droit polonais

Revue de science criminelle et de droit pénal comparé 2006, nr 1, s. 209-211.

L’impact du droit de l’Union européenne sur le droit pénal polonaise

Perspectives Internationales et Européennes 2006, nr 2, poz. 03279199.

Przestępstwo zniesławienia z użyciem Internetu w polskim prawie karnym

Studia Prawnicze 2005, nr 4, s. 117-120.

Współautorstwo: Jakubowska-Hara, Jolanta

Corpus Iuris : wersja florencka a polskie prawo karne materialne

Przegląd Prawa Karnego 2005, nr 24, s. 58-65.

Małoletni cudzoziemcy bez opieki w Polsce : analiza wybranych zagadnień prawnych

Dziecko Krzywdzone : teoria, badania, praktyka 2005, t. 4, nr 3, s. 93-103.

Współautorstwo: Kubalski, Michał

W artykule rozważane są kwestie dotyczące postępowania o nadanie statusu uchodźcy w Polsce małoletnim cudzoziemcom bez opieki. Ogólnie pozytywna ocena przepisów odnoszących się do postępowania o nadanie statusu małoletnim nie zmienia faktu, że system opieki nad małoletnimi cudzoziemcami w ramach postępowania o nadanie statusu uchodźcy wykazuje słabości, które zagrażają ochronie interesów dziecka.

Droit penal polonais

Revue de science criminelle et de droit pénal comparé 2005, nr 1, s. 187-189.

Nowe instrumenty prawa międzynarodowego w walce z korupcją a prawo polskie

Państwo i Prawo 2004, nr 2, s. 82-93.

Jubileusz Profesora. [Kubicki Leszek] Celina Nowak.

Państwo i Prawo 2003, nr 8, s. 116-117.

Polska przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka Celina Nowak.

Przegląd Prawa Europejskiego 2000, nr 2, s. 80-93.

Zasada równości broni w europejskim i polskim postępowaniu karnym

Państwo i Prawo 1999, nr 3, s. 38-54.

Les affaires polonaises devant les organes de la Convention Européenne des Droits de l'Homme

Polish Yearbook of International Law 1999/2000, nr 24, s. 197-215.

Prawo do korzystania z pomocy tłumacza w europejskim i polskim prawie karnym

Prokuratura i Prawo 1998, nr 10, s. 89-97.