Zapewnienie dostępu do edukacji seksualnej jako element realizacji praw człowieka

Gdańskie Studia Prawnicze 2025, nr 1 (66), s. 155–163.

Przedmiotem refleksji w niniejszym artykule jest prawo do swobodnego, pokojowego zgromadzania się w Międzynarodowym Pakcie Praw Osobistych i Politycznych. Idea społeczeństwa demokratycznego zakłada poszanowaaCelem artykułu jest wykazanie, że zapewnienie przez państwa edukacji seksualnej stanowi element realizacji praw człowieka, a także wskazanie, jakie cele ochrony praw człowieka są realizowane przez edukację seksualną oraz jakie obowiązki spoczywają na państwach w tym zakresie. Rozważania zostały osadzone w trzech perspektywach wynikających z nurtów ochrony praw człowieka, w których zawarto odpowiednie regulacje prawne. Są to: perspektywa przeciwdziałania dyskryminacji i przemocy ze względu na płeć, perspektywa praw dziecka oraz perspektywa praw osób z niepełnosprawnościami.nie pluralizmu jako istotnego elementu jego funkcjonowania. Zgromadzenia, jako instytucje typu obywatelskiego, stanowią istotny składnik demokratycznego państwa prawnego. Prawo do swobodnego, pokojowego zgromadzania się zawarte w art. 21 Paktu należy do światowego kanonu praw człowieka, a jego źródłem jest osobowa godność człowieka. Godność osobowa przysługuje każdej jednostce, zaś prawa człowieka co do zasady mają charakter indywidualny, natomiast komponent kolektywności wyraża się w konieczności realizacji tego prawa w grupie. Prawo to wyposażone w przymiot swobodności wymaga nie tylko umożliwienia zaistnienia tej formy zbiorowości ludzkiej, ale także dobrowolnego przyłączenia się do zgromadzenia oraz rezygnacji i odłączenia od kolektywu. Wraz z rozwojem technologicznym i postępem cywilizacyjnym prawo człowieka do swobodnego, pokojowego zgromadzania się może być realizowane za pomocą Internetu, gdzie osoby mogą w sposób kolektywny prezentować swoje poglądy. Pomimo tego, że Internet jest podstawowym medium do budowania społeczeństwa obywatelskiego, standardy uniwersalne dotyczące swobodnego, pokojowego zgromadzania się nie przystają do realiów jego wykonywania w Internecie.

This article demonstrates that the provision of sex education by states is an element of the implementation of human rights; it indicates what goals of human rights protection are achieved by sex education and what obligations rest on states in this respect. The discussion adopts three perspectives resulting from trends in the protection of human rights. These are: the perspective of counteracting gender-based discrimination and violence, the perspective of children’s rights, and the perspective of the rights of persons with disabilities.

Seksistowska mowa nienawiści jako forma przemocy wobec kobiet w świetle międzynarodowych standardów ochrony praw człowieka oraz prawa unijnego

Europejski Przegląd Sądowy 2025, nr 6, s. 11-18.

Współautorstwo: Kowalska, Zuzanna

Artykuł prezentuje tezę, że w świetle wyspecjalizowanych instrumentów dotyczących przeciwdziałania dyskryminacji i przemocy wobec kobiet, obowiązujących zarówno w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych, Rady Europy, jak i Unii Europejskiej, seksistowska mowa nienawiści może stanowić formę przemocy wobec kobiet, a tym samym naruszenie praw człowieka. Na podstawie wykładni Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej oraz dyrektywy 2024/1385 w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej wykazano, że instrumenty te umożliwiają uznanie seksistowskiej formy nienawiści za przemoc wobec kobiet, jednakże wskazane jest doprecyzowanie granic tego pojęcia oraz szczegółowe określenie, jakie obowiązki ciążą na państwach w zakresie przeciwdziałania oraz reagowania.

The article presents a hypothesis that in the light of specialised instruments pertaining to preventing discrimination and violence against women, binding both within the framework of the United Nations, Council of Europe and the European Union, sexist hate speech can be a form of violence against women, and thus a violation of human rights. Based on the interpretation of the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women, Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence, and Directive 2024/1385 on combating violence against women and domestic violence, it has been demonstrated that these instruments allow recognising sexist hate speech as violence against women, however it is recommended to clarify the limits of this notion and to specify in detail the duties of states in combating and responding thereto.

Proving Domestic Violence as Gender Structural Discrimination before the European Court of Human Rights

International Journal for the Semiotics of Law 2024, t. 37, nr 6, s. 1725-1737.

Since Opuz v. Turkey (2009), the European Court of Human Rights (ECHR) delivered over a dozen judgments in which it examined domestic violence through the prism of gender-based discrimination. Apart from the individual circumstances of the cases, the Court considered the general approach to domestic violence in the defendant states, searching for a large-scale structural gender bias. Hence, although the Court has not directly referred to the notion of “structural discrimination” in relation to domestic violence, it engaged in unveiling this problem within the state parties. Building on the case law of the Court, the article presents and systemizes information that may prove structural gender discrimination in domestic violence cases. It navigates potential applicants through the Court’s interpretation and indicates arguments and sources that may support their claims. In particular, it discusses what kind of data and information may demonstrate the general, discriminatory attitude of the authorities towards domestic violence and what sources the applicants may use while seeking the evidence.

Sexist Hate Speech and the International Human Rights Law : Towards Legal Recognition of the Phenomenon by the United Nations and the Council of Europe

International Journal for the Semiotics of Law 2022, t. 35, nr 6, s. 2323-2345.

Współautorstwo: Baranowska, Grażyna; Gliszczyńska-Grabias, Aleksandra

For many women and girls sexist and misogynistic language is an everyday experience. Some instances of this speech can be categorized as ‘sexist hate speech’, as not only having an insulting or degrading character towards the individuals to whom the speech is addressed, but also resonating with the entire group, contributing to its silencing, marginalization and exclusion. The aim of this article is to examine how sexist hate speech is handled in international human rights law. The argument derives from the claim than that legal discourse should distinguish between ‘sexist speech’ and ‘sexist hate speech’, and that the later may be qualified as a form of violence against women. Then it analyses the approaches of two human rights protection systems—the United Nations and the Council of Europe system—towards the phenomenon of sexist hate speech, by taking their position towards hate speech in general as a point of reference. In both systems, sexist hate speech is being addressed more eagerly under the gender equality framework, including counteracting violence against women, than in their interpretation of hate speech under general human rights law. The article argues the importance of recognizing and addressing sexist hate speech both within the framework of gender equality instruments and anti-hate speech framework established by international human rights bodies.

Dopuszczalność przerywania ciąży ze względów embriopatologicznych w świetle Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych i praktyki Komitetu ONZ do spraw praw osób niepełnosprawnych

Państwo i Prawo 2021, nr 8, s. 167-183.

Celem artykułu jest analiza dopuszczalności przerywania ciąży ze względów embriopatologicznych w świetle przepisów Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych (KPON) oraz praktyki Komitetu ONZ do spraw praw osób niepełnosprawnych (Komitet PON). Postawione pytania badawcze służą odpowiedzi na następujące pytania: czy KPON zobowiązuje państwa-strony do zapewnienia ochrony prawa do życia płodu obciążonego wadą? Jakie zobowiązania nakłada KPON na państwa-strony w odniesieniu do ochrony praw reprodukcyjnych kobiet, w tym dotyczące zapewnienia dostępu do aborcji? Czy na gruncie stosowania przepisów KPON możemy mieć do czynienia z kolizją realizacji wskazanych powyżej zobowiązań? W oparciu o wykładnię historyczną oraz praktykę Komitetu PON, zostaje wykazane że choć postanowienia KPON nie gwarantują prawa do życia płodu, w określonych przypadkach Komitet PON kwestionuje zgodność z KPON krajowych przepisów dopuszczających aborcję ze względów embriopatologicznych jako prowadzących do naruszenia zakazu dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. Jednocześnie zarówno KPON, jak i praktyka Komitetu PON ustanawiają progresywny standard ochrony praw reprodukcyjnych kobiet, w tym zapewnienia dostępu do aborcji, co może prowadzić do kolizji w realizacji zobowiązań konwencyjnych.

The aim of the article is to analyse the admissibility of termination of pregnancy in case of foetal impairments, in the light to the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD) and the practice of the UN Committee on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD Cttee). It attempts to answer the following questions: does the CRPD oblige its States Parties to protect the right to life of a foetus with impairments? What are the obligations imposed by the CRPD on its States Parties with regard to protecting the reproductive rights of women, including access to abortion? Does simultaneous implementation of both these provisions of the CRPD create a conflict? Based on historical review of the CRPD and the practice of the CRPD Cttee, it is demonstrated that although the CRPD does not guarantee the right to life of the foetus, in specific circumstances the CRPD Cttee has challenged the conformity of national laws allowing for termination in case of foetal impairments as a violation of the prohibition of discrimination based on disability. At the same time, the CRPD and the CRPD Cttee’s practice establish progressive standards for women’s reproductive rights that may be in conflict with the aforementioned prohibition.

Pięć lat obowiązywania Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej w Polsce : stan gry

Problemy Współczesnego Prawa Międzynarodowego, Europejskiego i Porównawczego 2020, t. 18, s. 245-270.

Współautorstwo: Burek, Wojciech

The Istanbul Convention is a relatively new element of the Polish legal system and, at the same time, a human rights treaty, which has met with unprecedented interest on the part of the political scene (unfortunately resulting in steps towards its denunciation and confirmation of its dubious declaration and reservation), the media and the public. The stir it caused in Poland, however, is not so much due to its provisions as such, but to a combination of global trends, manifesting themselves in the form of extreme conservatism, populism and anti-democratic changes. After fi ve years of the Convention being in force in Poland, it can be said that it has had a real impact on the Polish law. The most significant achievements are the introduction of ex officio prosecution of sexual crimes and procedural changes for the protection of victims of these crimes. The most recent and perhaps most spectacular achievement, namely the establishment of a police eviction order against the perpetrator of domestic violence, which has been postulated for years, is also – paradoxically – proof of the importance of the Convention. The changes mentioned above are important, but single steps in the process of implementation of the Convention in Poland. In order to increase the eff ectiveness of this process, it is necessary to recognize violence against women as a systemic problem requiring a coordinated policy and cooperation of various authorities.

Konwencja stambulska jest stosunkowo nowym elementem polskiego systemu prawa, a jednocześnie traktatem z dziedziny praw człowieka, który spotkał się z bezprecedensowym zainteresowaniem politycznej (niestety skutkującym podjętymi krokami w kierunku jej wypowiedzenia oraz podtrzymania wątpliwej deklaracji i zastrzeżenia), mediów oraz społeczeństwa. Poruszenie, które wywołała w Polsce, wynika jednakże nie tyle z jej postanowień jako takich, co ze splotu tendencji o charakterze globalnym, objawiających się w formie skrajnego konserwatyzmu, populizmu i antydemokratycznych przemian. Po pięciu latach obowiązywania Konwencji w Polsce można stwierdzić, że wywarła ona realny wpływ na kształt polskiego prawa. Najistotniejsze dokonania to wprowadzenie trybu ścigania z urzędu przestępstw seksualnych oraz zmian proceduralnych na rzecz ochrony ofiar tych przestępstw. Ostatnie, być może najbardziej spektakularne osiągnięcie, czyli ustanowienie postulowanego od lat policyjnego nakazu eksmisji sprawcy przemocy domowej jest także – paradoksalnie – dowodem na znaczenie Konwencji. Wspomniane zmiany to ważne, ale pojedyncze kroki w procesie implementacji Konwencji w Polsce. Do zwiększenia efektywności tego procesu konieczne jest uznanie przemocy wobec kobiet za problem systemowy, wymagający skoordynowanej polityki i podjęcia współpracy przez różne władze.

Concluding observations of the UN human rights treaty bodies in the field of equality and non-discriminations : does a common standards exist and is it implemented? : example of Poland

Polish Review of International and European Law 2019, t. 8, nr 1, s. 65-88.

This article examines the recommendations adopted by UN human rights treaty bodies in 2000-2017 addressed to Poland and concerning equality and non-discrimination. It aims to answer two research questions – firstly, to what extent are the recommendations convergent and, therefore, can we speak of a certain common standard of equality and non-discrimination formulated by treaty bodies? For this purpose, two case studies – on LGBT rights and women’s reproductive rights – have been presented. The second part of the research aims to establish to what extent do the recommendations of treaty bodies on equality and non-discrimination affect Polish law.

A tough job : recognizing access to abortion as a matter ofequality : a commentary on the views of the UN Human Rights Committee in the cases of Mellet v. Ireland and Whelan v. Ireland

Reproductive Health Matters 2018, t. 26, nr 54, s. 25-31.

This paper comments on the views of the UN Human Rights Committee (hereafter the Committee) in the cases Mellet v. Ireland and Whelan v. Ireland. It focuses on the Committee’s findings regarding a violation of the prohibition of discrimination. The interpretation presented by the Committee, although much welcomed and undeniably tackling reproductive health and rights in a progressive way, still leaves room for future improvements. It is argued herein that the Committee’s reasoning is marked by some inaccuracies due to its inconsistent approach regarding gender equality. Whereas the Committee seems to have fully integrated a “substantive equality” approach when providing general interpretation of States’ obligations under the International Covenant on Civil and Political Rights (hereafter the ICCPR), its assessment of individual cases remains to some extent influenced by the “formal equality” approach.

Cet article commente les avis du Comité des droits de l’homme (ci-après le Comité) dans les affaires Mellet c. Irlande et Whelan c. Irlande. Il se concentre sur les conclusions du Comité concernant une violation de l’interdiction de la discrimination. L’interprétation présentée par le Comité, même si elle est très satisfaisante et conçoit indéniablement la santé et les droits reproductifs de manière progressiste, peut encore être améliorée. L’article affirme que le raisonnement du Comité est marqué par certaines inexactitudes dues à son approche incohérente de l’égalité entre hommes et femmes. Si le Comité semble avoir pleinement intégré une approche « d’égalité effective » lorsqu’il publie des observations générales sur les obligations des États en vertu du Pacte international relatif aux droits civils et politiques, son évaluation des affaires individuelles demeure dans une certaine mesure influencée par l’approche de « l’égalité formelle »

Este artículo comenta sobre los puntos de vista del Comité de Derechos Humanos de la ONU (en adelante el Comité) en los casos de Mellet contra Irlanda y Whelan contra Irlanda. Se centra en los hallazgos del Comité acerca de la violación de la prohibición de discriminación. La interpretación presentada por el Comité, aunque muy bien recibida, e indiscutiblemente dirigida a la salud y los derechos reproductivos de una manera progresista, aún deja margen para futuras mejoras. Aquí se argumenta que el razonamiento del Comité está marcado por algunas inexactitudes debido a su enfoque incoherente en la igualdad de género. Mientras que el Comité parece tener un enfoque de “igualdad sustantiva” plenamente integrado al ofrecer una interpretación general de las obligaciones de los Estados bajo el Pacto Internacional de Derechos Civiles y Políticos, su evaluación de casos individuales continúa siendo influenciada, en cierta medida, por el enfoque de ‘igualdad formal’.

Stereotypy dotyczące płci a przemoc wobec kobiet w dorobku prawnomiędzynarodowym : od identyfikacji do kształtowania instrumentów prawnych

Studia Prawnicze 2016, nr 2, s. 7-29.

The obligation to counteract gender stereotypes resulting in discrimination against women, including violence against women, was anchored in international law by the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women of 1979. The article aims to demonstrate that although the relevant regulations are of a very general nature, the recognition of this issue in international law allowed the particular instruments which may counteract violence against women to be developed. The international output in this matter may be divided into two key stages – a stage of recognition of particular stereotypes in the case law of international human rights bodies and a stage of development of legal instruments aimed to counteract gender stereotyping. Thus the article attempts to link the stereotypes identified in the practice of the Committee on Elimination of All Forms of Discrimination against Women and the European Court of Human Rights with instruments developed in the most comprehensive international treaty concerning the violence against women, i.e. the Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence of 2011.

Eliminacja stereotypów związanych z płcią w dziedzinie edukacji : analiza prawno-międzynarodowych zobowiązań Polski

Acta Iuris Stetinensis. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego 2015, nr 12, s. 85-113.

Współautorstwo: Buchowska, Natalia

Celem niniejszego artykułu jest odpowiedź na pytanie, czy i w jakim zakresie prawo międzynarodowe i europejskie nakłada na Polskę obowiązek eliminacji stereotypów związanych z płcią poprzez odpowiednie kształtowanie programów nauczania oraz treści podręczników szkolnych, a także czy normy międzynarodowe formułują wobec Polski obowiązek prowadzenia edukacji na rzecz równości płci. Przedmiot badań i analizy stanowią zarówno umowy międzynarodowe, jak i dokumenty o charakterze prawnie niewiążącym, przyjęte na różnych poziomach współpracy międzynarodowej: pod auspicjami ONZ, w ramach Rady Europy, a także przez OECD. Ze względu na jego specyfikę, odrębnej analizie poddano regulacje pierwotnego i wtórnego prawa Unii Europejskiej, także i w tym wypadku zwracając uwagę na regulacje niewiążące. Objęcie zakresem badań standardów sformułowanych pod auspicjami trzech głównych podmiotów kształtujących prawnomiędzynarodowe zobowiązania Polski w obrębie szeroko pojętej problematyki równości płci w edukacji, tj. ONZ, Rady Europy i Unii Europejskiej umożliwiło dokonanie kompleksowej rekonstrukcji obowiązków nałożonych na Polskę przez prawo międzynarodowe i europejskie w badanym obszarze.

The purpose of this article is to answer the question whether, and to what extent, international law and the European Union law imposes on Poland the obligation to eliminate gender stereotypes, by curriculum development and proper formation of textbooks, and whether international standards require Poland to provide education on gender equality. The subject of this research and analysis represent both international agreements and non-binding documents adopted at different levels of international cooperation: under the auspices of the UN, the Council of Europe, as well as by the OECD. Due to its specificity, separate analysis has been conducted on primary and secondary European Union law and also in this case, the attention has been drawn up to non-binding regulations. By analysing standards within the broader issue of gender equality in education, formulated under the auspices of the three main actors creating Polish obligations under international law, i.e. the UN, the Council of Europe and the European Union it was possible to conduct a comprehensive investigation of the obligations imposed on Poland by international and European law in the study area.

The role of non-governmental organisations in individual communication procedures before the UN Human Rights Treaty Bodies

Czech Yearbook of International Law 2014, t. 5, s. 367-385.

The aim of this article is to analyse different modes of non-governmental organisations (NGOs) participation in individual communication procedures before the United Nations human rights treaty bodies. Although treaties laying down provisions on communication procedures remain silent as to the role of NGOs, in practice treaty bodies allow for some forms of their participation. In the light of jurisprudence of three bodies with the most extensive record in this matter, namely the Human Rights Committee, the Committee on the Elimination of Racial Discrimination and the Committee on the Elimination of Discrimination against Women, the article will discuss the role of NGOs acting as representatives of the petitioner, in their capacity as entities submitting communication on behalf of the victim, entities submitting individual complaints and as third parties (authors of amicus curiae briefs). The article will show that the jurisprudence of certain bodies has evolved as regards NGO participation, which proves that their position in individual communication procedures has become stronger.

Międzynarodowy mechanizm kontrolny Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych

Studia Prawnicze 2013, nr 2, s. 7-22.

The paper offers a comprehensive analysis of the monitoring mechanism of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities adopted in 2006. It presents the structure of the Committee on the Rights of Persons with Disabilities which monitors implementation of the treaty by the States Parties and its monitoring tools, i.e. mandate to examine reports of the States Parties, to consider individual communications and to conduct inquiries. It indicates that, even though the monitoring mechanism of the Convention on the Rights of Persons with Disabilities is based foremost on elements typical for other, more embedded UN human rights treaty bodies, it also owns its specifi c, innovative characteristics. These novelties are related to the particular needs of benefi ciaries of the treaty and attempts to improve the monitoring procedures.

Zaległości ratyfikacyjne Polski w dziedzinie praw człowieka

Europejski Przegląd Sądowy 2013, nr 3, s. 4-13.

Współautorstwo: Wieruszewski, Roman

Although Poland is a party to the key international agreements in the field of human rights, it has still not acceded to many important conventions, such as the Convention on Bioethics, Protocol No. 12 to the European Convention on Human Rights or the treaties concerning abolition of death penalty. Is this a result of a certain strategy, lack of coherence in the government's actions or perhaps simply omissions? This article is an attempt to answer the question if one can speak of the Polish 'ratification policy' with respect to treaties in the field of human rights protection. To this end, the authors reconstruct the backlog in Poland's ratification, in particular with respect to UN and Council of Europe treaties, as well as diagnose the main reasons for the current situation.

Konflikty zbrojne a prawa kobiet w świetle praktyki Komitetu ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet

Przegląd Strategiczny 2013, nr 1, s. 231-241.

Presented paper aims to answer the question what are obligations imposed on states by the UN Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women (1979) in relation to protection of women’s rights during the armed conflicts and peace process. Presented research is based on analysis of the practice of the UN Committee on the Elimination of Discrimination against Women, an independent control body established by the Convention to monit or implementation of its provisions by the state parties. The analysis of the Committee’s output is proceeded by the review of its control tools in order to assess their usefulness in process of verification how the states perform duties imposed on them by the Convention in such specific situation as armed conflict. The core part of presented research is based on analysis of decisions of this body, particularly the general recommendations and concluding observations addressed to the state parties.

Ściganie i karanie sprawców przemocy wobec kobiet i przemocy domowej : Konwencja Stambulska a polskie prawo

Biuletyn Rzecznika Praw Obywatelskich. Źródła 2013, nr 9, s. 30-40.

Uchwalenie w 2011 r. Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet oraz przemocy domowej65 stanowi niewątpliwie kamień milowy w rozwoju standardu międzynarodowego w tej materii, a zarazem kontynuację dorobku wypracowanego na przestrzeni ostatnich lat przez organy ochrony praw człowieka, w tym Rady Europy i ONZ. Konwencja nakłada na państwa-strony szereg zobowiązań w dziedzinie przeciwdziałania przemocy wobec kobiet, ochrony i wspierania ofiar, kryminalizacji i ścigania przestępstw związanych z przemocą, ochrony szczególnych grup kobiet, takich jak kobiety-migrantki, czy wreszcie obowiązek podjęcia współpracy międzynarodowej w zakresie przeciwdziałania przemocy i poddania się międzynarodowej procedurze kontrolnej. Konwencja ma dużą szansę przyczynić się do podwyższenia standardów w dziedzinie przeciwdziałania przemocy wobec kobiet, bowiem nakłada na państwa liczne obowiązki wprowadzenia konkretnych rozwiązań prawnych, w szczególności w odniesieniu do kryminalizacji i ścigania przestępstw związanych z przemocą oraz ochroną ofiar. Celem niniejszego opracowania jest dokonanie krótkiego przeglądu tych regulacji oraz wskazanie, w jakim stopniu są one zbieżne z przepisami polskiego prawa/

Zakres zobowiązań stron Konwencji Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej

Studia Prawnicze 2012, nr 1, s. 33-56.

Violence against women, in particular domestic violence, is a form of discrimination against women and a human rights violation, which has been voiced in recent years by international human rights bodies, including the UN Committee on the Elimination of Discrimination against Women and the European Court of Human Rights. The Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence, which was adopted on 7th April 2011, derives from this output. The Convention, being a milestone in combating violence against women, creates a comprehensive legal framework to prevent violence, to protect victims and to end with the impunity of perpetrators. The paper aims to examine and clarify the main obligations of the State Parties to this treaty. The core part of the study analyzes the obligation to defi ne and criminalise various forms of violence against women (such as physical, psychological and sexual violence, stalking, forced marriage, female genital mutilation, forced abortion and forced sterilisation, sexual harassment). It also focuses on obligations linked to investigation and prosecution of these crimes. Special attention is paid to protective measures such as restraining or protection orders. Another major objective of the paper is to indicate the most signifi cant consequences to the Polish legal order in case of Poland’s accession to the treaty.

Koncepcja Światowego Trybunału Praw Człowieka

Państwo i Prawo 2011, nr 5, s. 3-18.

Współautorstwo: Gliszczyńska-Grabias, Aleksandra; Wieruszewski, Roman

Opinie prawne w sprawie wprowadzenia parytetu płci na listach wyborczych

Przegląd Sejmowy 2010, nr 3, s. 127-132.

Współautorstwo: Skotnicki, Krzysztof; Szmyt, Andrzej; Wieruszewski, Roman

Polska przed Radą Praw Człowieka ONZ

Rzeczpospolita 2008, nr 142.

Współautorstwo: Gliszczyńska-Grabias, Aleksandra