Między obowiązkiem a przyzwoleniem : środki wyrównawcze na rzecz kobiet jako instrument realizacji praw człowieka

Warszawa : Scholar, 2021

ISBN 9788373839410

500 stron. Bibliografia na stronach 228-246. Wykaz źródeł na stronach 247-256. Indeks.

Książka dofinansowana ze środków Instytutu Nauk Prawnych PAN

Dopuszczalność przerywania ciąży ze względów embriopatologicznych w świetle Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych i praktyki Komitetu ONZ do spraw praw osób niepełnosprawnych

Państwo i Prawo 2021, nr 8, s. 167-183.

Celem artykułu jest analiza dopuszczalności przerywania ciąży ze względów embriopatologicznych w świetle przepisów Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych (KPON) oraz praktyki Komitetu ONZ do spraw praw osób niepełnosprawnych (Komitet PON). Postawione pytania badawcze służą odpowiedzi na następujące pytania: czy KPON zobowiązuje państwa-strony do zapewnienia ochrony prawa do życia płodu obciążonego wadą? Jakie zobowiązania nakłada KPON na państwa-strony w odniesieniu do ochrony praw reprodukcyjnych kobiet, w tym dotyczące zapewnienia dostępu do aborcji? Czy na gruncie stosowania przepisów KPON możemy mieć do czynienia z kolizją realizacji wskazanych powyżej zobowiązań? W oparciu o wykładnię historyczną oraz praktykę Komitetu PON, zostaje wykazane że choć postanowienia KPON nie gwarantują prawa do życia płodu, w określonych przypadkach Komitet PON kwestionuje zgodność z KPON krajowych przepisów dopuszczających aborcję ze względów embriopatologicznych jako prowadzących do naruszenia zakazu dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. Jednocześnie zarówno KPON, jak i praktyka Komitetu PON ustanawiają progresywny standard ochrony praw reprodukcyjnych kobiet, w tym zapewnienia dostępu do aborcji, co może prowadzić do kolizji w realizacji zobowiązań konwencyjnych.

The aim of the article is to analyse the admissibility of termination of pregnancy in case of foetal impairments, in the light to the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD) and the practice of the UN Committee on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD Cttee). It attempts to answer the following questions: does the CRPD oblige its States Parties to protect the right to life of a foetus with impairments? What are the obligations imposed by the CRPD on its States Parties with regard to protecting the reproductive rights of women, including access to abortion? Does simultaneous implementation of both these provisions of the CRPD create a conflict? Based on historical review of the CRPD and the practice of the CRPD Cttee, it is demonstrated that although the CRPD does not guarantee the right to life of the foetus, in specific circumstances the CRPD Cttee has challenged the conformity of national laws allowing for termination in case of foetal impairments as a violation of the prohibition of discrimination based on disability. At the same time, the CRPD and the CRPD Cttee’s practice establish progressive standards for women’s reproductive rights that may be in conflict with the aforementioned prohibition.