Dr hab. nauk prawnych, kierownik Zakładu Prawa Administracyjnego w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, członek Kolegium Dyrektorskiego oraz kierownik Studiów Podyplomowych „Wykonywanie funkcji inspektora ochrony danych” w INP PAN, adwokat.
Pozostaje członkiem rad programowych czasopism naukowych i branżowych, w tym „Prawo Mediów Elektronicznych”, „Informacje w administracji publicznej”, „ABI Expert” oraz „IT w Administracji”. Jest członkiem-założycielem SABI-Stowarzyszenia Inspektorów Ochrony Danych oraz członkiem Stowarzyszenia Edukacji Administracji Publicznej (SEAP) i Stowarzyszenia Prawa Nowych Technologii (SPNP). Przewodniczący Rady Naukowej SABI.
Stosowanie technik informatycznych w postępowaniu administracyjnym ogólnym
Warszawa : Wydawnictwo C. H. Beck, 2019
Seria: Monografie Prawnicze / Wydawnictwo C.H. Beck
ISBN 9788381586153; 9788381586160
XXXVI, 252 strony. Bibliografia, netografia, wykaz aktów prawnych na stronach XXI-XXXVI. Indeks.
Cytowania: ☞Kwiatek, Błażej Dokument elektroniczny w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 2020. ☞Karpiuk, Mirosław Krzykowski, Przemysław Skóra, Agnieszka Kodeks postępowania administracyjnego : Komentarz do art. 1–60, Olsztyn: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, 2020. ☞Wilbrandt-Gotowicz, Martyna Barbara Współdziałanie podmiotów publicznych i niepublicznych w nowym systemie doręczeń elektronicznych a ochrona praw jednostki, Acta Iuridica Resoviensia 2021, t. 34, nr 116, s. 398-413. ☞Pszczyński, Mateusz An Administrative Decision in the Era of Artificial Intelligence, Przegląd Prawniczy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza 2020, nr 11, s. 251-271. ☞Wilbrandt-Gotowicz, Martyna Barbara Transformacja e-doręczeń w postępowaniu administracyjnym : uwagi na tle ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, Rocznik Administracji Publicznej 2022, nr 8, s. 265-283. ☞Wilbrandt-Gotowicz, Martyna Barbara The dilemmas of automated decision making in administrative proceedings : comments in the context of § 14 1b of the Administrative Procedure Code, Studia Prawnicze KUL 2023, nr 3, s. 141-158. ☞Kardasz, Paweł Nowe zasady dotyczące doręczania pism i wnoszenia podań w formie dokumentu elektronicznego w ogólnym postępowaniu administracyjnym (nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 5.10.2021 r.) : część I, Prawo i Więź 2021, nr 4 (38), s. 444-463. ☞Goździaszek, Łukasz Electronic Signature of the Taxpayer in Times of COVID-19, Białostockie Studia Prawnicze 2021, t. 26, nr 4, s. 111-120. ☞Wilbrandt-Gotowicz, Martyna Barbara The dilemmas of automated decision making in administrative proceedings : comments in the context of § 14 1b of the Administrative Procedure Code, Studia Prawnicze KUL 2023, nr 3, s. 141-158. ☞Kowalczyk, Ewaryst Pozaustawowe zamówienia publiczne, Zielona Góra: Polskie Towarzystwo Ekonomiczne w Zielonej Górze, 2021. ☞Adamczyk, Marcin Udział w rozprawie zdalnej w postepowaniu sądowoadministracyjnym, Journal of Modern Science 2024, t. 60, nr 6, s. 611-630. ☞Tomaszewska, Katarzyna Electronic Service in the Light of Personal Administrative Law Regulations as a Manifestation of Automation of Activity of Public Administration Bodies, Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 2022, t. 17, nr 19(1), s. 329-348. ☞Geburczyk, Filip Digitizing the public administration and safeguarding individual rights : automated decision-making at the intersection of the GDPR and Polish administrative procedure, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2021, t. 83, nr 1, s. 99–113. ☞Ziółkowska, Agnieszka Gronkiewicz, Anna Intensification of digitalization of public administration and the digital divide, Studia Iuridica 2023, t. 101, s. 523-548. ☞Tomaszewska, Katarzyna Informatisation of Activities Undertaken as Part of and in Connection with the Passport Procedure, Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 2023, t. 18, nr 20(2), s. 295-312. ☞Skóra, Agnieszka Kardasz, Paweł Legal Effects of Failures to Technical Devices and ICT Networks Which Are Used for Submitting Electronic Applications to Administrative Authorities and Legal Effects of Errors in Data Transmission of e-Submission : Comments Based on General Administrative Proceedings in Poland, Studia Iuridica Lublinensia 2021, t. 30, nr 4, s. 301-313. ☞Ziółkowska, Agnieszka Wrażliwość społeczna władzy w kontekście dostępności cyfrowej administracji publicznej [w:] Sławomir Dudzik, Inga Kawka, Renata Śliwa (red.) Obywatel w centrum działań e-administracji w Unii Europejskiej, Kraków: Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, 2023, s. 119-140. ☞Bródka, Adam Nowy model wywłaszczania nieruchomości : skuteczność realizacji inwestycji celu publicznego a ochrona interesu indywidualnego [w:] Czesław Martysz (red.) Skuteczność w prawie administracyjnym, Warszawa : Wolters Kluwer, 2022, s. 22-43. ☞Tomaszewska, Katarzyna Automatyzacja postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i jej ograniczenia według uregulowań ustawy z 11.09.2019 r. - Prawo Zamówień publicznych, Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 2022, nr 12, s. 26-35. ☞Tomaszewska, Katarzyna Informatyzacja działalności podmiotów realizujących zadania publiczne na przykładzie elektronicznej rejestracji pojazdów, Prawo i Więź 2021, nr 3 (37), s. 222-241. ☞Kościuk, Dominik J. Informatyzacja współdziałania organów administracji po nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego związanej z wejściem w życie ustawy o doręczeniach elektronicznych, Acta Iuridica Resoviensia 2021, t. 34, nr 116, s. 148-160. ☞Haręża, Adam Dostęp do informacji publicznej rozważany przez pryzmat procesów anonimizacji oraz pseudonimizacji danych [w:] Michał Bernaczyk (red.) Otwarte dane i ich ponowne wykorzystywanie w prawie polskim : wybrane zagadnienia, Wrocław : E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2021, s. 153-208. ☞Karpiuk, Mirosław Krzykowski, Przemysław Skóra, Agnieszka Kodeks postępowania administracyjnego : Komentarz do art. 1–60, Olsztyn: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, 2020. ☞Skóra, Agnieszka Kardasz, Paweł Ochrona danych osobowych przy wnoszeniu podań do organów administracji publicznej w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Część 2, Radca Prawny Zeszyty Naukowe 2020, nr 3, s. 127-150. ☞Wilbrandt-Gotowicz, Martyna Barbara Transformation of the General Administrative Procedure Model Under the Influence of the Pragmatisation, Automation, and Europeanisation of Administrative Jurisdiction, Contemporary Central & East European Law 2024, nr 3, s. 277–293. ☞Bereza, Arkadiusz Świstak, Marzena The Imperative of Administrative Efficacy vs the Stability of Procedural Guarantees for Parties : selected issues in the context of applying general principles, Studia Iuridica Lublinensia 2025, t. 34, nr 2, s. 357-373. ☞Pszczyński, Mateusz The digitalisation and automatisation of the Polish administrative judiciary [w:] András Patyi (red.) Administrative judiciary, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, 2023, s. 139-182.
Skargi, wnioski i petycje : powszechne środki ochrony prawnej
Współautorstwo: Błachucki, Mateusz; Sobczyk, Paweł; Habuda, Adam
Wrocław : Presscom, 2017
Seria: Administracja Publiczna. Biblioteka
ISBN 9788365611383
648 stron. Bibliografie przy poszczególnych rozdziałach.; Wykaz aktów prawnych na stronach 643-648.
Książka pomoże nie tylko rozwiać wątpliwości osób na co dzień zajmujących się rozpatrywaniem skarg, petycji i wniosków, ale również przyczyni się do pogłębienia wiedzy na temat procedur z tym związanych. Podane w niej kryteria będą pomocne w poprawnej kwalifikacji pism, które trafiają do instytucji publicznych, i w doborze trybu ich rozpatrywania. Autorzy wiele uwagi poświęcili też tematowi nadużywania prawa do petycji i wynikającym z tego konsekwencjom.
W publikacji zostały przedstawione regulacje prawne dotyczące wykorzystania komunikacji elektronicznej przez stronę wnioskującą oraz organ prowadzący postępowanie. Przeanalizowano m.in. kwestie wydawania dokumentów elektronicznych oraz doręczania ich uczestnikom postępowania. Ponadto autorzy szczegółowo omówili zagadnienie jawności
i dostępu do akt sprawy oraz przedstawili, w jakich sytuacjach wskazane jest publiczne ogłaszanie dokumentów.
Opracowanie zawiera również wyjaśnienia dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej, cywilnej i karnej funkcjonariuszy publicznych rozpatrujących wnioski, skargi i petycje. Autorzy nie pominęli także istotnych aspektów związanych z ochroną danych osobowych osób, które, składając skargę lub wniosek, ujawniają nieprawidłowości w funkcjonowaniu danej organizacji.
W książce poruszone zostały zagadnienia związane z postępowaniem skargowo-wnioskowym oraz postępowaniem w sprawie petycji, m.in. w jednostkach samorządu terytorialnego, organach administracji rządowej, sądach, Sejmie i instytucjach europejskich.
Streszczenie za: https://www.sklep.presscom.pl/karta-produktu/810,skargi-wnioski-i-petycje-powszechne-srodki-ochrony-prawnej.html/ [dostęp: 12.10.2020].
Cytowania: ☞Jarzęcka-Siwik, Elżbieta Wdrożenie procedury ochrony sygnalistów : wyzwania dla NIK, Kontrola Państwowa 2021, t. 66, nr 2, s. 8-24. ☞Rydzewska, Małgorzata Postępowania administracyjne przed organami nadzoru budowlanego, Warszawa: Wolters Kluwer, 2022.
Dokumentacja administratora bezpieczeństwa informacji : wzory dokumentów z objaśnieniami, omówienie zmienionych przepisów
Wrocław : Presscom, 2015
Seria: Informacja Publiczna, Biblioteka
ISBN 9788364512742
221 stron. "Akty prawne" na stronach 155-220.; Bibliografia na stronie 221.
Dysk optyczny CD-ROM zawiera wzory dokumentów.
Cytowania: ☞Sobczak, Jowita Zarządzanie ochroną danych osobowych w przedsiębiorstwie, Przedsiębiorczość i Zarządzanie 2016, t. 17, nr 8, s. 27-39. ☞Gwardzińska-Chowaniec, Żaneta Zjawisko szarej strefy ochrony danych osobowych w muzeach na przykładzie ewidencjonowania i kontroli przetwarzania danych osobowych, Santander Art and Culture Law Review 2017, nr 1, s. 239-248. ☞Sobczak, Jowita Rola i zadania administratora bezpieczeństwa informacji w świetle przepisów prawa krajowego i nowego rozporządzenia unijnego, Przedsiębiorczość i Zarządzanie 2016, t. 17, nr 10, s. 171-185.
Analiza i ocena zmian kodeksu postępowania administracyjnego w latach 2010-2011
Współautorstwo: Błachucki, Mateusz; Górzyńska, Teresa; Cieślak, Zbigniew
Warszawa : Naczelny Sąd Administracyjny, 2012
ISBN 9788393257140
248 strony.
Publikacja ma na celu przedstawienie wprowadzonych ostatnio szczegółowych nowelizacji k.p.a., dokonanie analizy skutków ich wejścia w życie oraz sformułowanie postulatów w zakresie dalszych zmian w postępowaniu administracyjnym. Prezentowana publikacja pokazuje, jak szeroki zakres miały nowelizacje kodeksu dokonane w ostatnich dwóch latach. Autorzy artykułów podjęli się omówienia poszczególnych regulacji oraz ich oceny. Oceny te, co warto podkreślić, nie są jednowymiarowe, gdyż jakość kolejnych zmian jest różna. Mamy zatem zmiany pozytywne, tj. nową regulację wszczęcia postępowania, doprecyzowanie przepisów o dostępie do akt, czy nowe przepisy dotyczące trybów nadzwyczajnych: zmiany o charakterze porządkującym, tj. nowelizację niektórych zasad ogólnych, czy zawieszenia i umorzenia postępowania. Wiele jest jednak zmian, które wywołują niejednoznaczne lub wręcz negatywne oceny, np. w odniesieniu do bezczynności i przewlekłości postępowania, metryczek, pełnomocników czy uzupełnienia decyzji. Ta polaryzacja ocen skłania do szerszej dyskusji nad jakością polskiego prawa administracyjnego procesowego. Wydaje się, że niniejsza publikacja stanowi kolejny dowód na to, jak niezbędne jest powołanie zespołu resortowego w postaci Komisji Prawa Administracyjnego, który czuwałby, a przynajmniej próbował czuwać, nad nowymi regulacjami prawa administracyjnego, a szczególnie kodeksu postępowania administracyjnego. Brak bowiem skoordynowanej polityki w zakresie zmian legislacyjnych prowadzi do postępującej dewaluacji prawa administracyjnego, a w perspektywie czasowej – do dysfunkcjonalności wielu rozwiązań procesowych.
Streszczenie za: http://e-bp.inp.pan.pl:8080/xmlui/handle/123456789/55/ [dostęp: 15.10.2020].
Materiały z konferencji naukowej na temat zmian w k.p.a. w latach 2010-2011, Warszawa, 7 czerwca 2011 r.
Cytowania: ☞Błachucki, Mateusz Współdziałanie organów administracji publicznej na szczeblu krajowym i europejskim w świetle nowelizacji kpa, Radca Prawny Zeszyty Naukowe 2017, nr 2, s. 33-56. ☞Kotulski, Mariusz Bezczynność a przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, Samorząd Terytorialny 2015, nr 4, s. 72-81. ☞Kopeć, Jadwiga „Ponaglenie” : nowa instytucja w Kodeksie postępowania administracyjnego służąca przeciwdziałaniu bezczynności organów administracji publicznej i przewlekłości postępowania administracyjnego, Zeszyty Naukowe Zbliżenia Cywilizacyjne 2018, nr 14 (1), s. 34-49.
Komunikacja elektroniczna w Kodeksie postępowania administracyjnego : komentarz
Warszawa : LexisNexis Polska, 2011
Seria: Komentarze Praktyczne
ISBN 9788376206141
193, [3] strony. Bibliografia na stronach 191-[194].
Cytowania: ☞Kwiatek, Błażej Dokument elektroniczny w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 2020. ☞Romaniuk, Paweł Szanse i zagrożenia dla administracji publicznej w świadczeniu usług drogą elektroniczną, Studia Prawnoustrojowe 2022, nr 58, s. 437-454. ☞Fleszer, Dorota Funkcjonowanie elektronicznej administracji na przykładzie ePUAP, Roczniki Administracji i Prawa 2012, nr XII, s. 119-138. ☞Kaźmierska-Patrzyczna, Aneta Realizacja uprawnień sejmiku województwa w zakresie ochrony jakości powietrza, związanych z przyjmowaniem uchwał antysmogowych, Studia Prawnoustrojowe 2022, nr 57, s. 245-262. ☞Kurzawa, Angelika Proceduralna strona kontroli społecznej sprawowanej przez instytucje skarg i wniosków, Rocznik Samorządowy 2015, t. 4, s. 226-244. ☞Kaszubowski, Krzysztof Zasada ogólna załatwiania spraw w formie pisemnej w ogólnym postępowaniu administracyjnym (art. 14 k.p.a.), Przedsiębiorczość i Zarządzanie 2019, t. 20, nr 3, s. 5-16. ☞Gajda-Durlik, Małgorzata Dowód z dokumentu elektronicznego w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Dyskurs Prawniczy i Administracyjny 2025, nr 1, s. 25-40. ☞Szafrańska, Weronika O wnoszeniu podań na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej : (o problemie „zwykłego” e-maila), Studia Prawnoustrojowe 2022, nr 57, s. 471-486. ☞Nowicka, Urszula Komunikacja elektroniczna w funkcjonowaniu administracji publicznej, Roczniki Administracji i Prawa 2019, nr XIX (zeszyt specjalny), s. 203-220. ☞Bródka, Adam Postępowanie administracyjne w czasie pandemii : zagadnienia praktyczne [w:] Jerzy Korczak, Justyna Mielczarek-Mikołajów (red.) Wpływ epidemii COVID-19 na działalność administracji publicznej, Wrocław: E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2023, s. 41-56. ☞Gajda-Durlik, Małgorzata Use of information technologies in administrative evidence proceedings : selected issues, Dyskurs Prawniczy i Administracyjny 2022, nr 2, s. 115-137. ☞Citko, Adam Wykorzystanie dokumentu elektronicznego w postępowaniu administracyjnym, Białostockie Studia Prawnicze 2013, nr 14, s. 137-149. ☞Bródka, Adam Praktyka postępowania administracyjnego w dobie pandemii [w:] Karol Łukomiak (red.) Lockdown : prawo i społeczeństwo, Łódź : ArchaeGraph Wydawnictwo Naukowe, 2021, s. 95-116. ☞Wojciechowska, Karolina Realizacja prawa wglądu w akta sprawy w postępowaniu administracyjnym, Studia Iuridica 2020, t. 85, s. 271-287. ☞Sroka, Karol Archiwizacja dokumentów elektronicznych, Studia Administracyjne 2013, nr 5, s. 447-469. ☞Biskup, Rafał Ganczar, Małgorzata Evolution of Administrative Procedure Exemplifies Informatisation of Public Administration in Poland, Public Policy and Administration Review 2014, t. 2, nr 1, s. 75-96.
Cytowania: ☞Łukańko, Bernard Kościelne modele ochrony danych osobowych, Warszawa: Wolters Kluwer, 2019. ☞Krzysztofek, Mariusz GDPR : General Data Protection Regulation (EU) 2016/679 : post-reform personal data protection in the European Union, Alphen aan den Rijn: Wolters Kluwer, 2018. ☞Gudowska-Natanek, Elżbieta Kuca, Grzegorz Prawo ochrony danych osobowych i prawo do informacji publicznej : zarys wykładu, Warszawa: Wolters Kluwer, 2024. ☞Kosonoga, Jacek Dozór policji jako środek zapobiegawczy w polskim procesie karnym, Warszawa: Wolters Kluwer, 2008. ☞Jatkiewicz, Przemysław Ochrona danych osobowych : teoria i praktyka, Warszawa: Polskie Towarzystwo Informatyczne, 2015. ☞Karwala, Damian Komercyjne transfery danych osobowych do państw trzecich, Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 2018. ☞Dörre-Kolasa, Dominika Administrator danych osobowych w zbiorowym prawie zatrudnienia, Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej 2019, t. 26, nr 4, s. 367-388. ☞Sybilski, Dominik Wpływ ogólnego rozporządzenia o ochronie danych na otwarte dane i ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Nauk Prawnych PAN, 2021. ☞Andrejuk, Katarzyna Prawne i etyczne aspekty archiwizacji badań socjologicznych, Studia Socjologiczne 2014, nr 3, s. 203-220. ☞Czelny, Michał Ochrona danych osobowych w działalności Kościoła katolickiego w Polsce, Studia z Prawa Wyznaniowego 2011, nr 14, s. 241-268. ☞Kurek, Justyna Ochrona danych osobowych w działaniach służb i podmiotów bezpieczeństwa w dobie COVID-19, Wiedza Obronna 2020, t. 272, nr 3, s. 101-118. ☞Kuźnicka-Błaszkowska, Dominika Węgrzyn, Justyna Zarządzanie bezpieczeństwem informacji i ochrona danych osobowych : zarys wykładu, Wrocław: E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2025. ☞Zaborska, Sylwia Dychotomia postrzegania numerów tablic rejestracyjnych na tle obowiązującej definicji danych osobowych, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio G, Ius 2023, t. 70, nr 2, s. 201-212. ☞Kręcisz-Sarna, Agnieszka Ochrona danych osobowych w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Roczniki Administracji i Prawa 2018, nr XVIII (2), s. 199-213. ☞Poniatowski, Piotr Ochrona danych osobowych przetwarzanych przez adwokatów, Studia Iuridica Lublinensia 2017, t. 26, nr 2, s. 87-110, ☞Klich, Aleksandra Personal data protection in the energy services market : selected issues, Journal of Modern Science 2023, t. 51, nr 2, s. 645-668. ☞Czaplińska, Magdalena Jabłońska, Justyna Abramczyk, Justyna Bociąga, Paweł Dane osobowe w projektach finansowanych z funduszy Unii Europejskiej, Warszawa: Wydawnictwo Must Read Media, 2021. ☞Dörre-Kolasa, Dominika Sakowska-Baryła, Marlena O kasach zapomogowo-pożyczkowych w świetle zasad ochrony danych osobowych, Roczniki Administracji i Prawa 2021, t. XXI, nr 4, s. 223-246. ☞Kalinowska, Natalia [w:] Józef Haczyński, Kazimierz Ryć, Zofia Skrzypczak (red.) Ochrona zdrowia i gospodarka : pacjenci, świadczeniodawcy, turystyka medyczna, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, 2018, s. 109-128. ☞Czerwińska, Berenika Ochrona danych osobowych a prawo dostępu do dziennika elektronicznego : aspekt formalnoprawny, Ogrody Nauk i Sztuk 2017, nr 7, s. 102-110. ☞Paliwoda, Przemysław Regulacje bezpieczeństwa transferu informacji [w:] Magdalena Sitek, Iwona Niedziółka, Aleksandra Ukleja (red.) Bezpieczeństwo informacji państwa i biznesu, Józefów: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie, 2014, s. 83-97. ☞Łuczejko, Kornelia Dane osobowe w internecie : wybrane zagadnienia administracyjnoprawne, Acta Iuris Stetinensis. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego 2014, nr 5, s. 247-262. ☞Korga, Magdalena Przetwarzanie danych biometrycznych pracowników w świetle orzeczenia NSA z dnia 1 grudnia 2009 r. I OSK 249/09, Studia Prawnicze 2011, nr 1, s. 125-142. ☞Hołda-Wydrzyńska, Anna Personal Data Protection for Sole Traders, Silesian Journal of Legal Studies 2016, nr 8, s. 19-26. ☞Mezglewski, Artur Działalność związków wyznaniowych a ochrona danych osobowych, Studia z Prawa Wyznaniowego 2007, nr 10, s. 5-21.